Tư duy Jobs To Be Done trong Kinh doanh

 Trong 10 năm quan sát và vận hành kinh doanh, tôi nhận thấy một "triệu chứng" rất phổ biến mà nhiều doanh nghiệp (đặc biệt là SME và Startup) thường mắc phải: Chúng ta quá yêu giải pháp của mình mà quên mất vấn đề của khách hàng.

Chúng ta thao thao bất tuyệt về tính năng sản phẩm, về quy trình dịch vụ, về công nghệ 4.0. Nhưng sự thật phũ phàng là: Khách hàng không quan tâm đến sản phẩm của bạn. Họ chỉ quan tâm đến sự tiến bộ của chính họ.

Giáo sư Theodore Levitt từng có một câu nói kinh điển: "Người ta không muốn mua một cái máy khoan 1/4 inch. Họ muốn một cái lỗ 1/4 inch".

Đây chính là cốt lõi của tư duy Jobs To Be Done (Việc cần hoàn thành).

1. Khách hàng thực sự đang "thuê" sản phẩm để làm gì?

Trong tư duy quản trị cũ, chúng ta phân khúc khách hàng theo độ tuổi, giới tính, thu nhập (Nhân khẩu học). Nhưng trong tư duy hiện đại, chúng ta cần phân khúc theo "Nỗi đau" (Pain points) và "Kết quả mong muốn" (Desired Outcome).

Hãy nhìn nhận sản phẩm/dịch vụ như một "liều thuốc". Khách hàng chỉ "mua thuốc" khi họ muốn giải quyết một vấn đề cụ thể để chuyển từ trạng thái "Bình thường/Có vấn đề" sang trạng thái "Tốt hơn".

Cái "Jobs" mà khách hàng cần giải quyết luôn tồn tại ở 3 tầng sâu:

1. Tầng Chức năng (Functional Job): Giải quyết vấn đề vật lý, logic. (Ví dụ: Cần ăn để no, cần xe để đi).

2. Tầng Cảm xúc (Emotional Job): Giải quyết cảm giác cá nhân. (Ví dụ: Cần sự an tâm, cần giảm bớt cảm giác tội lỗi, cần sự tự tin).

3. Tầng Xã hội (Social Job): Giải quyết cách người khác nhìn nhận về mình. (Ví dụ: Muốn được nhìn nhận là người thành đạt, người con hiếu thảo, hay người có gu).

Một doanh nghiệp giỏi là doanh nghiệp không chỉ bán "cái khoan" (Chức năng) mà bán "cảm giác tự hào khi tự tay sửa nhà cho vợ con" (Cảm xúc & Xã hội).

2. Công thức "Kê đơn": Tuyên ngôn giá trị (XYZ Statement)

Nếu xem thị trường là một hệ thống phức hợp, thì để định vị bản thân sắc bén trong hệ thống đó, bạn không thể nói chung chung. Bạn cần một Tuyên ngôn giá trị rõ ràng.

Tôi thường sử dụng công thức XYZ để tự vấn lại mô hình kinh doanh của chính mình:

"Tôi giúp [Nhóm khách hàng X] giải quyết [Vấn đề/Nỗi đau Y] bằng [Giải pháp/Thế mạnh Z]."

Tại sao công thức này quan trọng?

• Sự tập trung (Focus): Nó buộc bạn phải chọn một nhóm người và một nỗi đau lớn nhất. Bạn không thể chữa "bách bệnh" cho "bá tánh".

• Tính hệ thống (System Thinking): Nó cho thấy mối quan hệ nhân quả rõ ràng: Input (Khách hàng + Vấn đề) -> Process (Giải pháp của bạn) -> Output (Giá trị nhận được).

3. Lời kết: Đừng bán hàng, hãy giải quyết vấn đề

Kinh doanh, suy cho cùng, cũng giống như nghề Y. Trước khi "kê đơn" (bán sản phẩm), bạn phải "chẩn đoán" (thấu hiểu Jobs To Be Done) thật chính xác.

Nếu bạn chẩn đoán sai, thì "thuốc" (sản phẩm) dù có tốt đến mấy, công nghệ có hiện đại đến đâu, cũng trở thành vô nghĩa, thậm chí là "độc dược" đối với nguồn lực của doanh nghiệp.

Hãy thử dừng lại và tự hỏi: Khách hàng của tôi đang thực sự muốn trở thành phiên bản nào tốt hơn của chính họ?

Đó là lúc bạn tìm ra chìa khóa của tăng trưởng bền vững.

Read More

Hệ phức hợp (Complex Systems)

HỆ PHỨC HỢP

Hệ phức hợp là tập hợp các thành phần (agents) tương tác với nhau theo những cách phi tuyến tính, tạo ra các hành vi/thuộc tính mới ở cấp độ toàn thể mà không thể dự đoán (tính trội sinh) một thành phần riêng lẻ.

Ví dụ cơ bản: Một đàn kiến không có "lãnh đạo trung ương" nhưng vẫn tạo ra các hành vi tập thể phức tạp như xây dựng tổ hoặc tìm đường ngắn nhất đến nguồn thức ăn, nhờ tương tác địa phương giữa các cá thể.

4 tính chất cốt lõi của Hệ phức hợp:

1. Tính trội sinh (Emergence):

Hệ thống tạo ra hành vi/thuộc tính mới mà các thành phần riêng lẻ không có (Ví dụ: Sự sống, ý thức).

2. Tương tác phi tuyến tính:

Đầu ra (output) không tỷ lệ thuận với đầu vào (input). Một thay đổi nhỏ có thể gây ra hiệu ứng lớn.

3. Tự tổ chức

Hệ thống có khả năng tự sắp xếp trật tự mà không cần một "nhạc trưởng" hay mệnh lệnh trung tâm.

4. Vòng phản hồi

Hệ thống luôn tự điều chỉnh thông qua:

- Loop tăng cường

- Loop cân bằng

5. Thích nghi và tiến hóa

 Hệ thống không cố định mà liên tục học hỏi và thay đổi cấu trúc để tồn tại với môi trường.

TƯ DUY PHỨC HỢP

Tư duy phức hợp (Complex Thinking) là một bước chuyển hóa quan trọng từ cách nhìn thế giới cơ học, tuyến tính (nguyên nhân A -> kết quả B) sang cách nhìn hệ thống, phi tuyến và đa chiều (theo lý thuyết về Hệ thống phức hợp)

1. Bản chất cốt lõi của Tư duy phức hợp

"Phức hợp" (Complex) bắt nguồn từ chữ Latin complexus, nghĩa là "được dệt lại cùng nhau". Tư duy phức hợp không phải là tư duy về những thứ "rắc rối" (complicated), mà là tư duy về sự liên kết. Khác với tư duy giản lược (chia nhỏ vấn đề để giải quyết), tư duy phức hợp chấp nhận sự tồn tại của những mâu thuẫn, sự không chắc chắn và sự phụ thuộc lẫn nhau giữa các yếu tố.

2. 3 Nguyên tắc nền tảng (Theo Edgar Morin)

Để thực hành tư duy này, bạn cần nắm vững 3 nguyên tắc trụ cột:

- Nguyên tắc Đối thoại (The Dialogic Principle):

Nội dung: Hai yếu tố đối lập nhau nhưng lại không thể tách rời và cùng tồn tại để duy trì hệ thống.

Ví dụ: Trật tự và Hỗn loạn. Một doanh nghiệp cần quy trình (trật tự) để vận hành, nhưng cần sự phá cách (hỗn loạn) để sáng tạo. Hai thứ này phải cùng tồn tại.

- Nguyên tắc Đệ quy tổ chức (The Organizational Recursion Principle):

Nội dung: Nguyên nhân sinh ra kết quả, nhưng kết quả lại quay ngược lại tác động hoặc sinh ra nguyên nhân. Không có điểm bắt đầu hay kết thúc tuyệt đối.

Ví dụ: Xã hội tạo ra con người, nhưng con người cũng tạo ra xã hội.

- Nguyên tắc Toàn ảnh (The Hologrammatic Principle):

Nội dung: Bộ phận nằm trong toàn thể, nhưng toàn thể cũng nằm trong bộ phận.

Ví dụ: Một tế bào chứa toàn bộ mã gen của cơ thể. Tương tự, một nhân viên không chỉ là một bộ phận, họ mang trong mình văn hóa của cả công ty.

3. Các đặc tính quan trọng cần lưu ý

- Tính Đột sinh (Emergence): Tổng thể lớn hơn tổng các bộ phận cộng lại. Khi các thành phần tương tác, chúng tạo ra những tính chất mới mà từng thành phần riêng lẻ không có (ví dụ: Từng tế bào não không có ý thức, nhưng cả bộ não thì có ý thức).

- Phi tuyến tính (Non-linearity): Một tác động nhỏ có thể gây ra hậu quả lớn (Hiệu ứng cánh bướm), và ngược lại, nỗ lực lớn chưa chắc tạo ra kết quả lớn nếu không đúng điểm đòn bẩy.

- Vòng lặp phản hồi (Feedback Loops):

• Phản hồi cân bằng (Negative feedback): Giữ hệ thống ổn định (ví dụ: máy điều hòa nhiệt độ).

• Phản hồi tăng cường (Positive feedback): Thúc đẩy sự thay đổi tăng vọt hoặc sụp đổ nhanh chóng (ví dụ: hiệu ứng lan truyền viral hoặc sự hoảng loạn đám đông).

4. Ứng dụng thực tiễn của Tư duy phức hợp

A. Trong Quản trị Doanh nghiệp & Chiến lược

 - Thay đổi cách hoạch định: Thay vì lập kế hoạch cứng nhắc (A -> B -> C), hãy lập kế hoạch theo kịch bản (Scenario Planning). Chấp nhận rằng môi trường sẽ thay đổi và chiến lược phải là một quá trình "hoa tiêu" liên tục điều chỉnh chứ không phải là một đường thẳng.

- Quản trị nhân sự:

+ Tư duy cũ: Nhân viên là một mắt xích, hỏng thì thay.

+ Tư duy phức hợp: Nhân viên là một thực thể phức tạp (có cảm xúc, gia đình, nỗi sợ). Hiệu suất của họ phụ thuộc vào mối quan hệ của họ với đồng nghiệp và văn hóa công ty. Thay vì chỉ dùng KPI (kiểm soát), hãy dùng văn hóa và mục tiêu chung (định hướng) để tạo ra "tính đột sinh" (sự gắn kết và sáng tạo tập thể).

+ Xử lý khủng hoảng: Khi doanh số giảm, đừng chỉ nhìn vào Sale (tư duy giản lược). Hãy nhìn cả hệ thống: Marketing, Sản phẩm, Dịch vụ khách hàng, Đối thủ, Tâm lý thị trường.

B. Trong Giải quyết vấn đề (Problem Solving)

• Đối mặt với "Wicked Problems" (Vấn đề hóc búa): Với những vấn đề không có lời giải đúng/sai rõ ràng (như đói nghèo, biến đổi khí hậu, hay văn hóa doanh nghiệp độc hại), tư duy phức hợp khuyên bạn không nên tìm cách "sửa chữa" (fix) ngay lập tức, mà hãy can thiệp (intervene) vào các mối liên hệ để thay đổi hành vi của hệ thống dần dần.

• Tìm điểm đòn bẩy (Leverage Points): Thay vì tốn sức đẩy cả tảng đá, hãy tìm điểm tựa. Một thay đổi nhỏ trong tư duy người lãnh đạo hoặc luồng thông tin có thể thay đổi cả hệ thống lớn.

C. Trong Giáo dục & Phát triển bản thân

• Học tập đa ngành: Kiến thức không cô lập. Kinh tế liên quan đến Tâm lý, Tâm lý liên quan đến Sinh học. Tư duy phức hợp khuyến khích việc kết nối các điểm kiến thức rời rạc để tạo ra sự hiểu biết sâu sắc (Deep understanding).

• Quản lý bản thân: Nhìn nhận sức khỏe, sự nghiệp, và hạnh phúc là một hệ thống liên thông. Bạn không thể hy sinh sức khỏe để lấy sự nghiệp mà mong đợi hạnh phúc bền vững, vì hệ thống cơ thể sẽ phản hồi (bệnh tật) và làm sập đổ sự nghiệp.

Read More

Thầy dạy thư pháp

 Gặp lại thầy dạy thư pháp sau 13 năm

Năm 2012, lúc đang học năm 2, tầm thời gian ra Tết, mình ra hồ Hoàn Kiếm dạo chơi thì gặp ông đang viết thư pháp ở đền Bà Kiệu đối diện đền Ngọc Sơn. Sẵn máu thích thú và tò mò về thư pháp (đúng hơn là ham mê về lịch sử và Nho học), thế là mình thử xin vào học và ông cũng đồng ý luôn. 

Bắt đầu học viết các nét, mài mực, chọn bút, chọn giấy,... Cứ buổi nào ko đi học hoặc không lên nhà thuốc (hồi đó mình còn xin thực tập bán thuốc tại nhà thuốc Dược khoa ở ngoài cổng trường Dược) là lại đạp xe ra đền Bà Kiệu với ông. Lâu lâu lại dành tiền gia sư mua ít hoa quả đến 2 ông cháu ăn. Có hôm ông lại dẫn về nhà ông ở Lãn Ông ăn cơm. Mình thấy cu cháu ông còn nhỏ, thế là hỏi xem có cần gia sư không, thế là dạy cho cu cậu môn Toán luôn. Cảm giác hồi đó thời gian gần như khít rìn rịt không có lúc nào rảnh rỗi cả. Học được mấy tháng, bắt đầu viết được vài chữ cơ bản thì nhà có sự cố, thế là phải xin ông nghỉ học. Bẵng 1 thời gian sau, đứa học trò vô tâm này cũng quên mất rằng mình còn có 1 người thầy 80 tuổi dạy mình về thư pháp và đời.

Cách đây mấy tuần, hôm sinh nhật, lại giật mình thấy ông nhắn tin chúc mừng sinh nhật trên Zalo (chắc Zalo đồng bộ danh bạ rồi kết bạn mà mình không để ý). Vậy là gọi ngay cho ông hỏi thăm. Biết rằng ông và bà (vợ thầy) dời từ Lãn Ông về quê Hưng Yên dưỡng lão. Vậy là phi xe qua gặp ông ngay. Rất vui mừng (trộm vía) là năm nay hơn 90 tuổi nhưng ông vẫn khỏe, còn giới thiệu phòng lưu niệm tại gia của ông. Ông vẫn kể được vanh vách lịch sử "làm nghề" và vài học trò của ông. 

Chia tay ông về cũng khá nhiều suy nghĩ. Thời buổi hỗn tạp và hoà tan văn hoá như bây giờ, trở về những giá trị cốt lõi là 1 điều tối quan trọng. Hẹn lịch lúc nào thư thả hơn về đầu óc sẽ học làm nhà Nho để răn dạy con cháu sau.

Read More

Vô thường

 Hôm nay, mới ngủ dậy lướt cầm điện thoại thì nhận ngay tin 1 người nổi tiếng trong giới doanh nhân mất do đột quỵ. Mấy hôm trước cũng vừa nghe tin một người anh quen xa xa mất do đột quỵ sau khi tập thể dục. Dù địa vị, tài sản, mối quan hệ của họ tuy khác nhau, nhưng cũng đều chung một kết cục: cái chết.

Mình có học Phật rồi nên cũng hiểu cuộc đời này là vô thường, nghĩa là không có gì cố định, mọi sự việc, hiện tượng đều sẽ biến đổi. Nên gặp những chuyện thế này cũng không đến nỗi phải sốc, chỉ đơn giản là hơi bất ngờ vì những sự vô thường đó đến hơi đột xuất. 

Cảm xúc đầu tiên là nỗi sợ của bản thân đến sự vô thường. Rồi mình, người thân, bạn bè mình cũng sẽ già đi, hoặc cái chết sẽ đến bất cứ lúc nào. Cảm xúc chung của chúng ta là trở nên yêu thương bản thân, yêu thương người thân, bạn bè mình hơn. Vậy thì phải tôn trọng từng phút giây của bản thân, của cha mẹ, vợ con, người thân, bạn bè khác của mình trên thế giới này. 

Điều thứ 2 nghĩ đến là sức khỏe của mình. Sau covid, có cảm giác rằng những cái chết đột ngột dễ đến với con người hơn, ko rõ là do vaccine hay do virus ảnh hưởng. Nhưng dù sao thì vẫn phải cẩn trọng hơn cho sức khỏe bản thân. Ví dụ như anh T đột quỵ có tin là anh vừa nhồi máu cơ tim, phải can thiếp. Đại khái có thể do mỡ máu cao. Đợt gần đây mình khám bị mỡ máu nhẹ, chỉ số tiểu đường, gout cũng cao hơn trung bình chút xíu. Vậy là mình phải dậy duy trì việc chạy bộ ngay lập tức. Trộm vía, càng chạy ra mồ hôi nhiều, mình thấy người thanh thoát hơn. Mấy ngày đầu chạy 5km hơi oải, nhưng sau cũng thấy dễ dàng cực kỳ...

Tóm lại, cần yêu thương bản thân hơn, bằng cách rèn giũa sức khỏe thể chất và tinh thần, để ít nhất là sống lâu hơn, mạnh mẽ hơn trong mọi sự vụ. Trân quý người xung quanh nhiều hơn và phải phấn đấu nhiều hơn để đem lại hạnh phúc cho mọi người. Còn làm như thế nào thì dần dần sẽ nghĩ ra. 

Read More

Tóm tắt sách: Muốn Nên Người - Phạm Cao Tùng

    Quyển sách này mình biết từ khá lâu rồi, cũng ko nhớ rõ lắm cơ duyên gì mà mình biết đến nó nhưng mình thấy rõ rằng một quyển sách viết từ những thập niên đầu tiên của thế kỷ 20 cách đây gần 100 năm vẫn còn giữ nguyên giá trị cho đến bây giờ thì thật là đáng quý.

   Nhân tiện ngày hôm nay rảnh, và muốn làm tươi mới động lực cho chặng đường sắp tới nên mình đọc lại. Và giờ thì viết lại một số tóm tắt và suy nghĩ của mình khi đọc xong.

  Đầu tiên, tác giả nói rõ rằng thành công của mỗi người trong xã hội này là trở "nên người". Mục tiêu của giáo dục là nghệ thuật giúp người ta nên người. Nên người có nghĩa là đạt được toàn diện về trí tuệ, thể chất, chí khí, tinh thần và xã hội. Không ai tự dưng nên người cả, tất cả đều do tự phấn đấu, giáo dục mà ra.

Để nên người thì phải có Luật cố gắng, tất cả mọi thứ đều chỉ đạt được khi có sự cố gắng. 

Chí khí (ý chí) là yếu tố quyết định đến sự thành công của mỗi người. Chỉ có người có chí khí mới dũng cảm vượt qua mọi giao lao thử thách, phải hành động thì mới kỳ vọng có thành công. Không quan trọng bạn là ai, xuất phát từ đâu, miễn là lúc nào bạn cũng có ý chí thì ắt sẽ thành công. Tác giả có đưa ra lời khuyên về việc luyện chí. Luyện chí bằng cách tạo những thói quen tốt, bắt đầu từ việc chinh phục những mục tiêu nhỏ và tiến lên dần đều. 

Lập sức khỏe: Mọi thứ bắt đầu từ việc có sức khỏe. Phải có sức khỏe tốt về cả thể chất và tinh thần thì mới làm được những việc lớn lao khác được.

Lập vốn: Tức là chọn 1 cái nghề. Không cần nghĩ gì xa xôi, có 1 cái nghề để có tiền nuôi bản thân, gia đình đã. Tác giả đề cập đề từ Chuyên nghiệp. Nghĩa là khi chọn một nghề phù hợp với mình thì phải đào sâu tìm hiểu nghề đó để mình thật chuyên, phải trở thành người giỏi nhất trong nghề thì mới có cơ may tồn tại trong xã hội đầy cạnh tranh được.

Lập trí: Bên cạnh từ "chuyên nghiệp" thì tác giả nói đến từ "phổ thông". Mỗi người cũng cần trang bị cho mình những kiến thức phổ thông (hiểu rộng) để ứng dụng trong xã hội.

Tác giả có chia sẻ về sự tự học. Tự học là điều kiện tiên quyết vì chỉ nó tự học mới giúp tiếp thu và tiến bộ nhanh. Tự học gồm Đọc sách, Nghe người khác chia sẻ, Quan sát sự vận hành (nhìn) và Suy ngẫm (đào sâu vấn đề). Đọc sách 5 phút nhưng suy ngẫm 1 tiếng. Thà hiểu sâu 1 cuốn sách kỹ càng còn hơn đọc nhiều sách mà ko đọng lại gì. 

Lập đức: Sống có đạo đức, tuân thủ theo pháp luật

Lập gia đình: Chăm lo toàn vẹn cho gia đình.

Lập thân: Phần cuối cùng này mình khá ấn tượng. Mục đích sống của con người là tiến hóa. Xã hội cả triệu năm của con người thực chất không nằm ngoài 2 từ "tiến hóa". Một cách đơn giản là mình hôm nay phải hơn mình của ngày hôm qua, ngày mai phải tốt hơn hôm nay. Nếu không thì sống trên cuộc đời này cũng không có ý nghĩa gì. Đi theo mục đích sống là tiến hóa, thì mỗi người cũng cần có 1 mục đích sống, mỗi người sẽ có 1 cái đích khác nhau (điểm đến). Cần phải chọn cho mình 1 mục đích rõ ràng, phù hợp và cố gắng để đạt nó.

Sống đắc lực: Trong mọi hoàn cảnh, một cách sống để thành công là sống đắc lực.Tức là cách sống sao cho mình sinh lợi nhiều mà tiêu hao ít trong mọi lĩnh vực. Anh làm nghề Y thì ngoài công việc được giao của mình, anh dành thời gian tìm hiểu chuyên sâu để phát triển hơn trong lĩnh vực của mình (chuyên nghiệp) và mở rộng tri thức bản thân ở lĩnh vực khác (phổ thôn), có thời cơ nào đó, anh sẽ có thể tìm được những cơ hội mới mà mình chưa nghĩ đến, đó là sống đắc lực.

---------

Về cơ bản, quyển sách đem lại cho mình 1 số keyword quan trọng để mình suy ngẫm thêm:

- Nên người: Toàn vẹn về Thể chất, tri thức, đạo đức, chí khí, tinh thần, xã hội.

- Giáo dục là nghệ thuật giúp một người trở nên "nên người"

- Luật Cố gắng

- Chí khí luôn là yếu tố quan trọng nhất

- Chuyên nghiệp và Phổ thông

- Tự học: Đọc sách, Nghe, Nhìn, Nghĩ

- Tiến hóa - Mục đích sống

- Sống đắc lực

Read More

Tìm hiểu về Nho giáo (Khổng giáo)

NHO GIÁO

- Khái niệm.

- Nguồn gốc của Nho giáo.

- Tôn chỉ của Nho giáo.

- Học thuyết của Nho giáo:

+ Hạ học.

+ Thượng học.

- Triết lý của Nho giáo:

          + Nhân Sinh quan.

          + Vũ Trụ quan.

- Kinh điển.

- Tiểu sử của Đức Khổng Tử.

- Các Chi phái.

- Sự Giáo dục.

- Nho giáo VN qua các triều đại.

- Phần kết.

  

1. Khái niệm

NHO: theo Hán tự, do chữ Nhân và chữ Nhu ghép lại. Nhân là người, Nhu là cần dùng.

Nho là hạng người luôn luôn được cần dùng đến để giúp ích cho nhân quần xã hội biết cách ăn ở sao cho hợp với lòng người và lẽ Trời. Chữ Nhu còn có nghĩa là chờ đợi, tức là người trí thức chờ đợi người ta cần dùng gọi đến thì đem tài sức ra giúp đời.

Như vậy, Nho là những hạng người học thông đạo lý của Thánh Hiền, biết được lẽ Trời Đất và Người, để hướng dẫn người phải ăn ở và cư xử thế nào cho hợp với Đạo Trời, hợp với lòng người. Sách Pháp Ngôn có câu: “Thông Thiên định Địa viết Nho”. Nghĩa là: Người biết rõ cả Thiên văn, Địa lý, thì mới gọi là Nho. Phàm những người Nho học thì chuyên về mặt áp dụng thực tế, chớ không chú trọng nhiều về mặt lý tưởng. Bởi vậy, từ xưa đến nay, họ là những người sẵn sàng nhập thế cuộc, gánh vác việc đời, làm ích nước lợi dân, khác hẳn với những tu sĩ Phật giáo hay Lão giáo, chỉ biết xuất thế, lo tu độc thiện kỳ thân.

GIÁO: Dạy, tôn giáo, một mối đạo.

NHO GIÁO là một tôn giáo hay một học thuyết có hệ thống và có phương pháp, dạy về Nhân đạo, tức là dạy về đạo làm một con người trong gia đình và trong xã hội. Hệ thống của Nho giáo thì theo chủ nghĩa: “Thiên Địa Vạn vật đồng nhất thể”, nghĩa là: Trời Đất và muôn vật đều đồng một thể với nhau. Phương pháp của Nho giáo là phương pháp chứng luận, lấy Thiên lý lưu hành làm căn bản. Như vậy, học thuyết của Nho giáo có 3 điều cốt yếu :

- Về Tín ngưỡng: Luôn luôn tin rằng Thiên Nhân tương dữ, nghĩa là: Trời và Người tương quan với nhau.

- Về Thực hành: Lấy sự thực nghiệm chứng minh làm trọng.

- Về Trí thức: Lấy trực giác làm cái khiếu để soi rọi tìm hiểu sự vật.

Nếu ai đã hiểu tường tận tôn chỉ của Nho giáo thì đều công nhận Nho giáo là một tôn giáo rất cao minh của nhân loại, đã phát huy ra từ xưa tới nay. Tuy rằng người ta đem ra thi hành không được hoàn toàn, và có nhiều người hiểu lầm, song ai đã tâm đắc cái tinh thần ấy thì cũng đạt được một nhân cách quí trọng đặc biệt.

2. Nguồn gốc của Nho giáo

Nho giáo bắt nguồn từ thời thái cổ ở nước Tàu. Thuở đó, vua Phục Hy, là một Thánh Vương đắc đạo, trông thấy được các hiện tượng trong cõi Hư linh. Ngài nhìn thấy Long Mã có bức đồ trên lưng gồm những chấm đen trắng, nổi lên giữa sông Hoàng Hà, mà biết được lẽ Âm Dương, chế ra Tiên Thiên Bát Quái, cắt nghĩa sự biến hóa của Trời Đất để làm nguyên tắc dạy người. Những vạch đơn giản của Bát Quái ấy được xem là đầu mối của văn tự về sau này.

Vua Phục Hy lại còn dạy dân nuôi súc vật để sai khiến, làm lưới để đánh cá, nuôi tằm lấy tơ làm quần áo, chế đàn cầm đàn sắt, dạy dân lễ nghĩa, phép cưới vợ gả chồng (dùng một đôi da thú làm lễ, vì ở thời kỳ ngư lạp, da thú là quí), từ đó mới có danh từ gia tộc. Sau, đến đời vua Hoàng Đế (Hiên Viên Huỳnh Đế), mới chế ra áo mão, và sai Ông Thương Hiệt chế ra chữ viết.

Đó là khởi thủy của Nho giáo, thành hình do thực tế kết hợp với huyền lý của Trời Đất. Nho giáo lấy đạo Trời làm khuôn mẫu, dạy người thuận theo lẽ Trời, còn nghịch với Trời thì phải chết. Nho giáo đã giúp nước Tàu thời Thượng cổ được hòa bình, dân chúng trên thuận dưới hòa, tạo ra một nền luân lý có căn bản vững chắc. Tiếp theo đến đời nhà Châu, vua Văn Vương và con của Ngài là Châu Công Đán, tiếp tục khuếch trương Nho giáo, diễn giải Kinh Dịch do Phục Hy truyền lại, hệ thống hóa lễ nghi và sự tế tự.

Vào cuối thời nhà Châu, đời vua Linh Vương, năm 551 trước Tây lịch, có Đức Khổng Tử ra đời. Đức Khổng Tử chỉnh đốn và san định kinh sách, phục hưng Nho giáo, tạo thành một giáo thuyết có hệ thống chặt chẽ, xứng đáng đứng ngang hàng với Lão giáo và Phật giáo. Đức Khổng Tử được xem là Giáo Chủ Nho giáo.

Đạo Nho, kể từ khi Đức Khổng Tử phục hưng, nối tiếp về sau được các vị Thánh nhân như Tử Tư, Mạnh Tử, phát huy đến độ rực rỡ, rồi sau đó dần dần suy tàn theo thời gian, vì không có bậc tài giỏi nối tiếp xiển dương, cuối cùng trở thành một môn học từ chương dành cho sĩ tử leo lên đường hoạn lộ. Cái tinh túy của Nho giáo đã bị vùi lấp và Nho giáo được sử dụng một cách lệch lạc theo ý riêng của kẻ phàm trần.

3. Tôn chỉ của Nho giáo

Tôn chỉ của Nho giáo gồm:

- Thiên Địa Vạn vật đồng nhất thể.

- Trung Dung.

3.1. Thiên Địa Vạn vật đồng nhất thể

Theo quan niệm của Nho giáo thì Con người sinh ra đã bẩm thụ cái Lý và cái Khí của Trời Đất, tức là cùng với Trời Đất có thể tương liên tương cảm và tương ứng nhau được. Sự tương cảm ấy lúc nào cũng có, nhưng khi ta để cho lòng tư dục dấy lên mạnh mẽ, chỉ biết tính toán để làm lợi riêng cho mình thì cái tinh thần bị rối loạn đi, cái trực giác trở nên ám muội, nên cái cảm ứng ta không biết được.

Nhưng nếu ta biết đè nén lòng tư dục, giữ cho lúc nào cũng có thái độ điều hòa, thì trực giác trở nên mẫn huệ, biết được các điều sâu xa bí ẩn, tức là tương cảm được với Trời. Trời sinh ra con người và vạn vật, nên Trời có gì thì con người có nấy, nên gọi Trời là Đại Thiên Địa, và con người là Tiểu Thiên Địa. Trời và người đồng thể nên tương liên tương cảm với nhau là điều dĩ nhiên.

3.2. Trung Dung

Trung là không lệch về phía nào, Dung là không thay đổi. Trung là đường chính trong thiên hạ, Dung là nhất định trong thiên hạ. Vậy, Trung Dung là không lệch về phía nào, luôn luôn giữ thái độ dung hòa, không thái quá, cũng không bật cập, trong quan hệ đối với người hay xử lý các việc.

Vũ trụ và vạn vật luôn luôn biến hóa theo lẽ điều hòa và tương đối, lưu hành mãi mãi không lúc nào ngừng nghỉ. Thiên đạo đã không cố định thì việc đời có gì là cố định? Vậy ta cứ tùy thời mà hành động, miễn sao giữ được sự điều hòa và trung chính. Làm việc gì cũng phải lấy Trung Dung làm căn bản, tức là không thái quá, cũng không bất cập, luôn luôn thích hợp với Đạo Trung hòa của Trời Đất.

Đức Khổng Tử đem cái tôn chỉ ấy lập thành một Nhân sinh triết học, tức là một nền luân lý rất hòa nhã, êm ái, làm cho người ta sống thư thái vui vẻ, không buồn bã lo sợ. Những điều: Hiếu, Nghĩa, Trung, Tín, cũng đều do đó mà ra cả.

4. Học thuyết của Nho giáo

Học thuyết của Nho giáo tóm gọn trong 3 điều sau đây:

- Sự biến hóa của vũ trụ quan hệ đến vận mạng của nhân loại.

- Luân thường đạo lý trong đời sống xã hội.

- Lễ Nhạc trong việc tế Trời Đất, Quỉ Thần và Tổ Tiên.

Đó là những điều căn bản xác định Nhân sinh quan và Vũ trụ quan của một nền tôn giáo. Do đó, ta có thể nói rằng, trước thời Đức Khổng Tử, chỉ là Nho học, nhưng sau thời Đức Khổng Tử, Nho học được Ngài hoàn chỉnh, trở thành một tôn giáo hẳn hoi, gọi là Nho giáo, giống như Phật giáo, Lão giáo, hay Thiên Chúa Giáo.

Đứng về phương diện tôn giáo, học thuyết của Nho giáo được chia làm 2 phần rõ rệt:

- Hạ học.

- Thượng học.

4.1. Hạ học

Hạ học là cái học thuộc về Hạ thừa, làm căn bản cho Thượng thừa, là cái học cụ thể về những điều quan hệ đến cuộc sống của con người một cách thiết thực. Chủ yếu Hạ học là dạy về Nhân đạo. Không có một nền tôn giáo nào dạy về Nhân đạo một cách kỹ lưỡng và sâu sắc bằng Nho giáo. Sau đây là một số điểm chính:

- Quân tử, Tiểu nhân.

- Tu thân.

- Công bình, Bác ái.

- Tam Cương, Ngũ Thường, Tam Tòng, Tứ Đức.

- Lễ Nhạc.

- Chính danh định phận.

4.1.1. Quân tử - Tiểu nhân

Nho giáo chia những người trong xã hội làm 2 hạng: Quân tử và Tiểu nhân.

- Quân tử là người có đức hạnh hoàn toàn, nhân phẩm cao quí, chăm lo Đạo Thánh Hiền để sửa mình, dẫu nghèo khó cũng không làm điều trái đạo.                                             

- Tiểu nhân thì hoàn toàn trái ngược, kẻ tiểu nhân có chí khí hèn hạ, tham danh cầu lợi, miệng nói nhân nghĩa mà trong lòng tính chuyện bất nhân, dù giàu có nhưng tinh thần vẫn đê tiện.

Người Quân tử bao giờ cũng tòng Thiên lý, cho nên tâm tính quang minh, thích làm việc nghĩa, càng ngày càng cao thượng; kẻ Tiểu nhân bao giờ cũng theo nhân dục, chí khí thấp thỏi, nên luôn luôn bị vật dục khiến sai, chỉ biết cái lợi riêng cho mình, càng ngày càng thêm hèn hạ.

Quân tử thì trung dung vì hiểu được cái thấp cái cao, Tiểu nhân thì phản trung dung vì chỉ biết tư lợi. Quân tử chỉ cầu ở mình, nên cái đức càng ngày càng sáng thêm; Tiểu nhân thì mong cầu ở người, nên cái lòng dục càng lúc càng buông xổng thêm ra. Học làm Quân tử thì phải thành thật, không bao giờ tự dối mình mà làm hại cái biết của mình.

Muốn học cho đạt cái đạo của người Quân tử thì phải theo đúng như lời Đức Khổng Tử dạy: “Dốc lòng tin, ham sự học, giữ cho vững, dẫu chết cũng không thay đổi, làm cho cái Đạo hay hơn lên. Không vào nước đã nguy, không ở nước có loạn. Đời có Đạo thì ra làm mọi việc, đời không Đạo thì ẩn mà sửa mình. Nước có Đạo mà mình nghèo và hèn là xấu hổ; nước không Đạo mà mình giàu và sang là xấu hổ.”

4.1.2. Tu thân

Người Quân tử cần phải học hỏi luôn luôn để biết mà sửa mình. Muốn sửa mình (Tu thân), trước hết phải giữ cái Tâm cho chính, cái Ý cho thành, rồi mới Cách Vật, Trí Tri được. Do đó, Nho giáo đưa ra Bát Điều Mục, tức là 8 bước thực hành theo thứ tự sau đây:

- Cách vật: Cách ly sự vật để quan sát cho rõ ràng.

- Trí tri: Nghiên cứu để biết tận gốc rễ của sự vật.

- Thành ý: Rèn luyện ý chí thành thật dũng mãnh.

- Chính tâm: Thanh lọc tâm hồn thoát khỏi sự ô nhiễm của vật dục.

- Tu thân: Sửa đổi những điều sai lầm của mình.

- Tề gia: Sắp đặt các việc gia đình cho đúng phép.

- Trị quốc: Cai trị dân theo đường lối chân chính.

- Bình Thiên hạ: Đem lại thanh bình và hạnh phúc cho toàn dân.

4.1.3. Tam Cương - Ngũ Thường - Tam Tòng - Tứ Đức

Đức Khổng Tử dạy về Nhân đạo :

+ Nam thì giữ Tam Cương và Ngũ Thường.

+ Nữ thì giữ Tam Tòng và Tứ Đức.

- Tam Cương: Ba Giềng mối gồm: Quân thần cương, Phụ tử cương, Phu thê cương.

+ Quân thần cương: Quan hệ vua tôi, tức là Trung: Trung với nước, trung với dân. Không nên quan niệm hẹp hòi là trung với một cá nhân ông vua hay một dòng họ vua, vì đó là ngu trung. Chỉ trung với vua khi nào gặp được vị vua sáng suốt (Quân minh thần trung), chúa Thánh tôi hiền.

+ Phụ tử cương: Quan hệ cha con, cha mẹ phải hiền, hết dạ thương con và con phải hiếu thảo với cha mẹ.

+ Phu thê cương: Quan hệ vợ chồng. Nghĩa là: xuất giá tòng phu, phu tử tòng tử. Người phụ nữ khi đi lấy chồng thì phụng sự chồng, khi chồng chết thì ở vậy nuôi con mới là người tiết hạnh.

- Ngũ Thường: Năm điều thường có: Nhân, Nghĩa, Lễ, Trí, Tín.

+ Nhân: Lòng thương người mến vật.

+ Nghĩa: Việc đối xử theo lẽ phải, biết đền ơn đáp nghĩa đối với người và vật.

+ Lễ: Thể hiện sự tôn kính và trật tự trong ý nghĩ, lời nói và việc làm.

+ Trí: Sự hiểu biết sáng suốt, phân biệt phải quấy.

+ Tín: Không gian dối, gạt gẫm.

- Tam Tòng: Ba điều phải theo của người phụ nữ: Tại gia tòng phụ, Xuất giá tòng phu, Phu tử tòng tử.

+ Tại gia tòng phụ: Ở nhà thì nghe theo lời của cha mẹ.

+ Xuất giá tòng phu: Có chồng thì phải tòng theo chồng.

+ Phu tử tòng tử: Chồng chết thì ở vậy nuôi con cho nên người, không nên tái giá.

- Tứ Đức: Bốn Đức của người phụ nữ: Công, Dung, Ngôn, Hạnh.

+ Công: Chăm lo làm công việc gia đình.

+ Dung: Chăm sóc thân thể cho tốt đẹp, sạch sẽ.

+ Ngôn: Lời nói dịu dàng, đoan chính.

+ Hạnh: Ngay thẳng, nhân ái trong mọi việc.

4.1.4. Công bằng - Bác ái

Người ta sinh ra ở đời, ai cũng bẩm thụ cái Lý và Khí của Trời Đất như nhau, nên đều chịu mệnh Trời như nhau. Như vậy, mọi người đều bình đẳng và là anh em với nhau. Một hôm, Tử Cống hỏi Đức Khổng Tử: Có lời nào khả dĩ thi hành được chung thân không? Đức Khổng Tử đáp: Kỳ thứ hồ! Kỷ sở bất dục vật thi ư nhân. (Chữ Thứ chăng! Điều gì mình không muốn thì đừng làm cho người.) Đó là Công bình và Bác ái. Nó nằm trong cái Đạo Nhất Quán của Đức Khổng Tử: Đạo Nhân.

4.1.5. Lễ Nhạc

- Lễ

Nho giáo dùng Lễ cốt để tạo thành một tập quán Lễ Nghĩa, khiến cho người ta làm điều lành điều phải một cách tự nhiên, không cần suy nghĩ. Dùng Lễ có cái hay là ngăn cản những việc xấu không cho xảy ra, còn dùng pháp luật là để trị những cái xấu đã xảy ra. Do đó, Thánh nhân trọng Lễ chớ không trọng Hình phạt.

Chữ Lễ, trước tiên dùng với ý nghĩa là các hình thức cúng tế cầu Thần linh ban phước và cúng tế Tổ tiên. Sau đó, chữ Lễ được dùng rộng ra bao gồm những phép tắc phù hợp với phong tục và tập quán của dân chúng trong việc Quan, Hôn, Tang, Tế. Sau nữa, chữ Lễ còn có nghĩa thật rộng, gồm cả cái quyền bính của vua và cách tiết chế các hành vi của dân chúng cho thích hợp với cái lẽ tự nhiên của Trời Đất. Cho nên Kinh Lễ của Nho giáo nói rằng: “Lễ giả, Thiên chi tự.” Nghĩa là: Lễ là cái trật tự của Trời. Do đó, Nho giáo rất chú trọng về Lễ, và dùng Lễ vào 4 mục đích :

+ Dùng Lễ để hàm dưỡng tính tình của con người

Dùng Lễ để tạo thành một không khí đạo đức trang nghiêm, dần dần biến thành một tập quán tốt, khiến người ta làm điều phải điều lành một cách tự nhiên mà không biết. Vậy nhờ Lễ mà con người được khơi dậy những tình cảm tốt đẹp cao thượng.

+ Dùng Lễ để giữ thích hợp với đạo Trung Dung

Không cho thái quá, mà cũng không cho bất cập. Nhờ vậy, thể xác và tinh thần của con người được quân bình, hành động lúc nào cũng được sáng suốt và chừng mực. Đức Khổng Tử bảo thầy Nhan Uyên (Nhan Hồi) là người đã hiểu rõ đạo Nhân hơn người là vì do Lễ. “Phi Lễ vật thị, phi Lễ vật thính, phi Lễ vật ngôn, phi Lễ vật động.” Nghĩa là : Không phải Lễ thì chớ nhìn, không phải Lễ thì chớ nghe, không phải Lễ thì đừng nói, không phải Lễ thì chớ làm.

+ Dùng Lễ để định lẽ phải trái, tình thân sơ, và trật tự trên dưới phân minh                                                     

Nhờ Lễ mà phân biệt được kẻ thân người sơ, kẻ nhỏ người lớn, vì Lễ qui định sự đối xử khác nhau một cách rõ rệt. Do đó không còn chỗ hiềm nghi, định rõ lẽ phải trái. Nhờ Lễ mà định được cái Chính danh. Có Chính danh mới định cái phận cho thích hợp. Do đó mà có tôn ti trật tự, phép tắc luân lý, từ gia đình đến xã hội, tạo nên một xã hội trật tự thái bình.

+ Dùng Lễ để tiết chế lòng dục                             

Dục vọng của con người thì không cùng và lúc nào cũng đòi hỏi để được thỏa mãn. Nếu không dùng Lễ để chế giảm, tất dục vọng sẽ làm con người hư hỏng. Dùng Lễ để chế giảm mà còn hướng dẫn dục vọng vào con đường cao thượng nữa. Lễ và Pháp luật đều có mục đích ngăn chặn sự hư hỏng và tội lỗi của con người. Nhưng Lễ có ưu điểm là nó có thể ngăn cản được những việc chưa xảy ra; còn dùng pháp luật là để trừng trị những việc tội lỗi đã xảy ra rồi. Pháp luật, tuy phải đặt ra, nhưng dùng sự giáo hóa về lễ mà ngăn ngừa sự phạm tội thì mới ưu việt.

Tóm lại, chữ Lễ trong nghĩa rộng có bao hàm tính chất pháp luật. Nhưng Lễ chú trọng về mặt giáo hóa và ngăn ngừa sự hư hỏng; còn luật pháp thì chú trọng sự trừng phạt những điều hư hỏng và phạm tội. Lễ thì dạy người ta nên làm điều gì, không nên làm điều gì, và tại sao như thế. Còn pháp luật thì cấm không cho làm việc này việc nọ, mà hễ vi phạm thì bị trừng phạt. Người làm trái Lễ thì bị chê cười, có tính cách trừng phạt về phương diện tinh thần; người làm trái pháp luật thì bị trừng phạt về thể xác.

- Nhạc

Nhạc là sự hòa hợp các thứ âm thanh mà tạo thành, thể hiện sự rung cảm của lòng người đứng trước ngoại vật. Hay nói khác đi, chính sự rung động trong lòng người mới tạo thành tiếng nhạc. Nhạc có thế lực quan trọng nên bậc Đế vương thời xưa như vua Thuấn dùng Nhạc để cảm hóa dân chúng, khiến dân trở nên lương thiện. Sách Nhạc có viết rằng: “Nhạc là cái vui của Thánh nhân, mà có thể khiến cho lòng dân trở nên tốt lành, có thể cảm lòng người rất sâu và làm phong tục dời đổi được. Cho nên Tiên vương mới đặt ra việc dạy Nhạc.”

Nhạc cũng phải giữ cái đạo Trung Dung, dẫu vui cách mấy cũng không làm mất cái chính, mà buồn cách mấy cũng không làm mất cái hòa. Như thế, Nhạc mới có thể điều hòa được cái tính tình của con người.

4.3.3. Sự phối hợp của NHẠC và LỄ                            

Nhạc và Lễ đều có cái chủ đích chung là sửa đổi tâm tính con người cho ngay chính, bồi dưỡng tình cảm cho thuần hậu, nhưng mỗi bên có cách thức riêng biệt. Lễ cốt ở sự cung kính để giữ cho trật tự phân minh, Nhạc cốt ở sự điều hòa khiến cho tâm tính được tao nhã. Vậy nên có Lễ phải có Nhạc, có Nhạc phải có Lễ, để cho cái này bổ khuyết cho cái kia thì mới tạo được sự điều hòa tốt đẹp và một trật tự ổn định trong xã hội. Nhưng Đức Khổng Tử lại nói: “Nhân nhi bất nhân như Lễ hà? Nhân nhi bất nhân như Nhạc hà? “Nghĩa là: Người mà không nhân đức thì làm sao dùng Lễ được? Người mà không nhân đức thì làm sao dùng Nhạc được?

Đức Khổng Tử còn chủ trương không nghiêng về bên Lễ, cũng không nghiêng về bên Nhạc: “Nhạc thắng hóa bừa bãi, Lễ thắng hóa chia lìa. Khiến thích hợp tính tình, phục sức và dung mạo là công việc của Lễ Nhạc”. Lễ Nhạc có địa vị rất trọng yếu trong đạo trị nước và đặt ngang hàng với Hành chính và Hình pháp. “ Lễ để chỉ đạo ý chí, Nhạc để điều hòa thanh âm, Hành chính để thống nhất hành động, Hình pháp để ngăn ngừa tội ác. Lễ, Nhạc, Hành chính, Hình pháp, có mục đích cuối cùng là một, tức là thống nhất lòng dân để thực hiện một nền thạnh trị.”

Ý của Đức Khổng Tử và các bậc Thánh xưa dùng Lễ Nhạc cao siêu như thế, nhưng lần lần, từ đời nọ truyền qua đời kia, Nhạc và Lễ biến đổi theo tình đời và trở nên sai hết. Lễ thì biến ra thêm phiền toái mà không giữ được sự Kính làm gốc, Nhạc thì biến ra đủ thứ đủ loại mà không giữ được sự Hòa làm gốc. Con người không được Nhạc và Lễ hướng dẫn và kềm chế nên đã bị dục vọng vật chất lôi cuốn đến chỗ thấp hèn, đang tiến vào hố sâu vực thẳm.

4.1.6. Chính danh Định phận

“Danh bất chính tắc ngôn bất thuận, ngôn bất thuận tắc sự bất thành.” Nghĩa là: Danh không chính đáng thì lời nói không xuôi, lời nói không xuôi thì việc không thành. Danh đã chính thì việc gì cũng có nghĩa lý rõ ràng của việc ấy, những điều tà thuyết không che khuất được chân lý. Danh và Phận đã được định rõ thì mỗi người đều có địa vị và bổn phận chính đáng của mình, trật tự phân minh.

 4.2. Thượng học

Thượng học thuộc về Đại thừa hay Thượng thừa, Là quan niệm về thế giới quan của Nho giáo, rất uyên áo cao viễn mà Đức Khổng Tử có nhiều điều nói rõ trong Kinh Dịch (sách căn bản về triết Lý của Nho giáo) và trong sách Trung Dung (sách Triết học bàn về Thiên đạo và Nhân đạo rất sâu xa).

Sau đây là một số điểm tiêu biểu:

- Thái cực và sự biến hóa của Thiên lý.

- Thiên mệnh.

- Quỉ Thần.

- Hồn phách.

- Đạo của Đức Khổng Tử.

4.2.1. Thái cực và sự biến hóa của Thiên lý

Quan điểm của Nho giáo về thế giới quan (sự hình thành vũ trụ và vạn vật) được diễn tả như sau: Khởi đầu của Vũ trụ là một khối mờ mịt hỗn độn. Trong cái Hỗn độn ấy có một cái Lý rất linh diệu cương kiện gọi là Thái Cực. Song Thái Cực huyền bí vô cùng, ta không thể biết rõ được, nhưng khi xem xét sự biến hóa của vạn vật thì ta có thể đoán biết được cái động và tịnh của Thái Cực. Động là Dương, tịnh là Âm. Dương lên đến cực độ lại biến ra Âm; Âm lên đến cực độ lại biến ra Dương. Hai cái Âm Dương ấy cứ xoay chuyển tương đối, điều hòa nhau mà biến hóa sinh ra Trời Đất và vạn vật.

Đó là điểm cốt yếu của Kinh Dịch, bởi vì Dịch là biến đổi. Trong Trời Đất, không có cái gì là không biến đổi, không có cái gì là nhất định. Tất cả đều biến đổi, xoay chuyển, lưu hành khắp nơi, nhưng đều phát sinh từ một Lý duy nhất là Thái Cực. Chỉ có Thái Cực là tuyệt đối, còn tất cả đều là tương đối. Do đó, Đức Khổng Tử lấy chủ nghĩa “Thiên Địa vạn vật đồng nhất thể “ làm căn bản cho học thuyết của Nho giáo.

4.2.2. Thiên mệnh

Trời là Chủ thể của cả Càn khôn Vũ trụ và vạn vật nên có cái sức mạnh bí mật điều khiển tất cả sự biến hóa và xoay chuyển trong Vũ trụ cho được điều hòa. Đó là Thiên mệnh, tức là Mệnh Trời.

Làm người phải biết mệnh Trời để nương theo đó mà sinh hoạt cho phải đạo. Nhưng con người cũng có cái tự chủ riêng 

Read More

TUYỂN DỤNG, HÃY BỎ HAI TỪ "PHỎNG VẤN"

Tôi đã đặt câu hỏi, sai lầm phổ biến nhất trong phỏng vấn tuyển dụng nhân sự là gì. Và tôi trả lời luôn là ở chính 2 từ PHỎNG VẤN. Tại sao?

Vì hai từ "phỏng vấn" đã làm sai bản chất của cuộc gặp gỡ giữa hai bên. Bản chất cuộc gặp gỡ này là để tìm hiểu lẫn nhau trên cơ sở BÌNH ĐẲNG, HAI BÊN CÙNG CÓ LỢI. Nó không phải là một cuộc hẹn mang màu sắc xin - cho (như xin cấp visa) để mà một bên thì hỏi (phỏng vấn), còn bên kia thì rụt rè trả lời.

Nếu hiểu đúng bản chất, tại cuộc gặp gỡ này hai bên đều có quyền hỏi để tìm hiểu về bên kia và trả lời để giúp bên kia hiểu rõ về mình. 

Đi cùng với việc hủy bỏ cái gọi là "ĐƠN XIN VIỆC" và thay bằng THƯ ỨNG TUYỂN hay THƯ DỰ TUYỂN, tôi luôn yêu cầu phòng nhân lực (HR Department) hủy bỏ luôn cái gọi là "THƯ MỜI PHỎNG VẤN" và "LỊCH HẸN PHỎNG VẤN". Thay vào đó, chúng tôi gọi là THƯ MỜI GẶP MẶT hay THƯ MỜI TRAO ĐỔI (về chức danh tuyển dụng), và xếp lịch để hai bên gặp mặt, trao đổi về chức danh và công việc đang cần tuyển dụng.

Ngay trước khi bắt đầu cuộc trao đổi, người của công ty chúng tôi cũng lịch sự và tôn trọng nói luôn với ứng viên rằng đây KHÔNG PHẢI là một cuộc phỏng vấn mà là một buổi gặp gỡ để tìm hiểu lẫn nhau và mỗi bên đều có quyền trao đổi cởi mở, thẳng thắn để giúp bên kia hiểu rõ mình hơn. 

Chính cách mở đầu câu chuyện một cách tôn trọng và cởi mở này (đối với cả ứng viên cấp thấp) sẽ gây ấn tượng tốt cho ứng viên về văn hóa công ty, giúp họ thoải mái và cởi mở hơn trong trao đổi, để nhờ đó công ty mới hiểu rõ họ hơn và họ cũng hiểu rõ công ty hơn.

Khi hai bên hiểu rõ nhau thì sự hợp tác nếu diễn ra sẽ lâu bền hơn là một bên chấp nhận miễn cưỡng dù không hiểu rõ bên kia, vì sẽ dễ "nửa chừng đứt gánh".

Là nhà tuyển dụng, bạn đừng xem mình là ở vế trên, còn ứng viên là ở vế dưới (hãy giáo dục cho bộ phận tuyển dụng hiểu rõ điều này). Hãy thể hiện sự tôn trọng, bình đẳng, vì điều đó không làm mất đi quyền lựa chọn của bạn, mà lại giúp bạn hiểu rõ ứng viên hơn, đồng thời để lại ấn tượng tốt đẹp trong họ ngay từ lần gặp mặt đầu tiên. Ấn tượng tốt đẹp này sẽ làm cho NV khi được tuyển dụng sẽ nhớ mãi, sẽ làm cho họ yêu mến và tự hào về công ty hơn. Ứng viên bị từ chối cũng có ấn tượng đẹp về công ty.

Bạn muốn NV tự hào và yêu mến công ty hơn hay muốn NV chỉ biết rụt rè và miễn cưỡng nhận việc, để rồi khi có cơ hội khác là họ biến mất?

* Lưu ý, tại cuộc gặp, chiếc ghế ứng viên ngồi cũng nên bố trí tương đương với chiếc ghế người tuyển dụng ngồi, đừng để ghế của người tuyển dụng thì cao to, còn ghế ứng viên thì thấp bé!

Read More

12 SAI LẦM KHI HỌP. HÃY LÀM NGƯỢC LẠI ĐỂ HỌP HIỆU QUẢ!

 12 SAI LẦM KHI HỌP. HÃY LÀM NGƯỢC LẠI ĐỂ HỌP  HIỆU QUẢ! (Học rồi mà không hành động thì thật lãng phí!)

80% những cuộc họp ở các công ty VN là không cần phải họp. Trong những cuộc họp thực sự cần họp, 80% lại là những cuộc họp vô bổ.

Con số này có phần chủ quan? Vâng, đúng là chủ quan vì nó được tôi thống kê và ước tính bằng sự trải nghiệm của tôi ở các cuộc họp lớn nhỏ ở nhiều doanh nghiệp Việt. Thực tế, con số có thể thấp hơn chút đỉnh, nhưng nhìn chung, rất nhiều cuộc họp ở doanh nghiệp Việt thực sự là kém hiệu quả, gây lãng phí, và góp phần giết chết doanh nghiệp. Vì sao tôi khẳng định như vậy? Đơn giản là vì các cuộc họp (thường kéo dài lê thê) ở các công ty Việt Nam luôn mắc phải một hay nhiều các sai lầm sau đây (hãy thử dùng chính công ty của mình để so sánh và kiểm chứng nhé!):

1. Không có mục tiêu cuộc họp: Cứ muốn họp là họp, không có mục tiêu, kỳ vọng rõ ràng cho cuộc họp. Cả chủ tọa lẫn người họp đều không biết họp để đi đến kết quả gì? Tôi nhắc lại, MỤC TIÊU chứ không phải mục đích. Bất kỳ cuộc họp nào cũng có mục đích, nhưng mục tiêu thì không thấy nhắc đến!

2. Không có chương trình nghị sự: Cứ triệu tập là họp, không ai biết nội dung, chương trình cụ thể là gì

3. Không có lịch báo trước: Sếp hứng lên là gọi họp. Nhiều người phải bỏ dở công việc quan trọng chỉ vì bị sếp réo đi họp. Có khi, ngày họp vài lần.

4. Không có tài liệu chuẩn bị: Khi hỏi đến vấn đề gì, mới chạy sục tìm tài liệu liên quan làm mất rất nhiều thời gian chờ đi lấy tài liệu. Mà có khi tìm không ra vì thiếu chuẩn bị trước

5. Không kiểm soát thời gian trong lúc họp: Sếp nói nhiều, huấn thị nhiều quá. Thảo luận nhảy cóc, lan man, thiếu trọng tâm. Hết giờ vẫn không giải quyết được các vấn đề quan trọng.

6. Mang laptop theo làm việc riêng khi họp. Không tập trung vào nội dung cuộc họp mà mang theo tài liệu, laptop để làm việc ngay tại cuộc họp (vụ này khá phổ biến)

7. Sa đà giải quyết những vấn đề song phương giữa 2 người, 2 phòng ban, taj các cuộc họp là đa phương (nhiều phòng ban tham dự). Vụ này hơi bị nhiều!

8. Không đúc kết và chốt laj từng vấn đề. Thảo luận nhiều nhưng không có kết luận.

9. Không có chương trình hành động cụ thể sau cuộc họp (việc gì phải làm, ai chịu trách nhiệm chính, ai hỗ trợ, thời hạn bắt đầu, kết thúc...)

10. Cuối buổi họp, không dành lấy 5-10 phút để đánh giá lại hiệu quả cuộc họp vừa qua xem có đạt MỤC TIÊU không.

11. Cuộc họp mới không quan tâm đến kết quả và tiến độ xử lý những vấn đề đã nêu trong các cuộc họp trước đó.

12. Biên bản họp không ghi tóm tắt nội dung đã thống nhất dưới dạng một kế hoạch hành động, mà “tường thuật trực tiếp” diễn biến cuộc họp - nêu tên từng người kèm theo lời phát biểu (theo kiểu anh A nói gì, chị B trả lời sao…)

Và, còn nhiều sai lầm khác làm cho các cuộc họp trở thành nỗi ám ảnh của nhiều cán bộ nhân viên.

Hãy đọc kỹ 12 sai lầm trên và hãy làm… ngược lại. Tôi tin, các cuộc họp sẽ tạo ra giá trị, góp phần làm cho hoạt động của doanh nghiệp gia tăng hiệu quả. Công ty bạn có mắc sai lầm nào trong số 12 sai lầm trên không?

========

PS: Một ngày họp của một dàn quản lý cấp cao một tập đoàn lớn có thể gây lãng phí hàng trăm, nhiều trăm triệu đồng, chỉ riêng tính tiền lương, chưa kể còn gây ách tắc công việc và phát sinh nhiều hệ lụy khác!

Read More

Tinh hoa toàn diện

Một ngày bình thường của sinh viên (tầng lớp tinh hoa học tập bậc cao) trên thế giới. 

Đời sống sinh viên ở 1 cao đẳng ĐH nước ngoài luôn xoay quanh các hoạt động sau: 

1. Trong lớp học (hình 1): sinh viên ngồi cao hơn thầy, sinh viên hỏi thầy trả lời, hỏi xong thì hết giờ. Sinh viên buộc phải đọc sách và đọc giáo trình trước khi đến lớp vì thầy chẳng giảng, chỉ trả lời câu hỏi. Học cách này sẽ rèn luyện năng lực đặt câu hỏi, tìm tòi, tự học.  

2. Hình 2: Trong thư viện, mượn sách và đọc. Tắt di động, không có đeo kè kè. Đọc sách chuyên môn và sách mình ưa thích. Thư viện là nơi gắn bó với sinh viên nhiều hơn ở nhà. Sinh viên là phải ham đọc sách. 

3. Hình 3: Học nhóm, thảo luận để tự làm dự án, các công trình khoa học, thi thố các cuộc thi này nọ. 

4. Hình 4: Đi làm thêm để kiếm tiền trang trải sinh hoạt phí, học phí chứ không xin xỏ mượn gia đình. Có thể vay nhưng tuyệt đối không lấy của bất cứ ai, kể cả cha mẹ. Làm thêm để có street smart, chững chạc, trưởng thành. 100% sinh viên phương Tây đều từng đi làm thêm, kể cả con tỷ phú. 

5. Hình 5: Toàn bộ thời gian còn lại trong ngày, các bạn chơi thể thao, tự tập thể dục. Đánh cầu lông, yoga, bóng rổ, bóng đá, hoặc tranh thủ chạy bộ. Trong ba lô luôn có bộ đồ thể thao, cứ có thời gian trống là chạy nhảy. Không có ai suốt ngày than vãn mệt mỏi. Dáng vẻ bạn nào cũng thẳng thớn, cao lớn, tràn đầy nhựa sống thanh xuân. 

Liệu sinh viên chúng ta có thể bắt chước được các bạn? Có gì quá khó không? Hà cớ gì mà sinh viên VN lại khác mọi SV các quốc gia khác trên thế giới? Không phải do nền giáo dục gì đâu, do chính các bạn cả đấy. Sinh viên thế giới chả ai chơi game, xem clip hài, comment vớ vẩn mua vui trên mạng xã hội cả. Vì nó quá tốn thời gian, lãng phí thanh xuân cho việc vô bổ trên mạng. Cũng không sinh viên nước nào ngồi trà sữa ôm ĐT, chát cười cả ngày trên ĐT cả. Thật ra nhóm này không phải tinh hoa, trình độ không đủ để học ĐH nhưng vì gia đình muốn có bằng cấp nên ép học thôi, chứ không phải học lên cao là do các bạn đam mê học. Khi có đam mê học hành và phát triển bản thân, người ta sẽ hành động khác. 

Tại sao các bạn vẫn ở nhà cha mẹ hay nhận tiền cha mẹ khi đã hơn 18 tuổi? Tại sao SV Việt Nam ra thế giới du học, đa số vẫn chỉ tập trung vô mỗi chuyện học mà không giống sinh viên các nước khác? Vì sao cứ bé khoẻ bé ngoan từ nhỏ ăn sâu vô nếp nghĩ và không thay đổi được, cứ phụ thuộc và ỷ lại người khác, giải thích mọi thứ là do người khác, do hoàn cảnh chứ không phải do bản thân mình?

P/S: Học cái hay của các nước giàu có văn minh phồn vinh để tự sửa mình, chứ không phải để tự ái (tự mình yêu mình, thể hiện sự tự yếu đuối nhưng tìm cách phản vệ để tăng giá trị).

Read More

Bố vợ

Dù không máu mủ ruột già, nhưng mình rất quý trọng ông bố vợ của mình. Sự ra đi đột ngột của ông làm mình bị sốc mấy tháng liền. Mỗi lần vào bàn làm việc thấy cái hộp gỗ đựng giấy và hộp đựng tăm của ông mua ngày vợ chồng mình báo hỷ ở Hà Nội là những hình ảnh, kỉ niệm về ông lại ùa về. Mặc dù tìm hiểu Phật pháp và biết được chân lý Vô thường của cuộc đời, nhưng thực sự mình cảm thấy vẫn thật khó nguôi ngoai nỗi buồn này. Mình viết bài này, như 1 lời tâm sự của con rể về bố vợ, và cũng như 1 lời nhắc nhở cho con, cháu sau này luôn nhớ rằng các con, các cháu đã có một ông ngoại, cố ngoại tốt bụng, khảng khái như vậy,...

Ngay ngày đầu tiên mình đến chơi nhà vợ mình (lúc đó mới chỉ là người yêu), mình đã thực sự cảm thấy quý trọng những hành động và tình yêu thương của bố mẹ vợ với vợ mình. Đương nhiên bố mẹ nào cũng thương con cái thôi, nhưng có những tình yêu nó vượt lên tầm bình thường một chút. Bố mẹ vợ mình giống như vậy.

Ông bố vợ nhìn hầm hố, để râu dài, lại to béo, thoạt nhìn ban đầu thì sẽ thấy "hơi sợ sợ". Nhiều bạn mình khi đi cưới mình, nhìn thấy ông, trêu mình rằng:"Huy cẩn thận chứ nếu làm gì có lỗi với vợ mày thì bố vợ mày xử mày đấy nhé!!!"...haha. Nhưng thực ra, ngay từ ngày đầu đến chơi, mình đã thấy thực ra vẻ ngoài hầm hố đó không che được vẻ lành tính bên trong của ông đâu. Ông nhìn lạnh lùng nhưng lại rất hiếu khách, hơi xề xòa nhưng lại rất tinh ý. Thực sự thì (như nhiều người hàng xóm đã nói), nhìn ông Huấn bên ngoài thế thôi, nhưng ông Huấn rất tốt, rất thương con. Khi mình cảm nhận được điều đó, thì mình thực sự tự tin khi sẽ-làm-rể-nhà-này. Điều gì tuyệt vời hơn nữa, khi gia đình vợ mình lại rất yêu thương vợ mình, rồi sau họ cũng sẽ rất tôn trọng mình và gia đình mình thôi.

Thời gian thấm thoắt, kể từ ngày "chính thức" yêu vợ mình, đến ngày đến nhà chơi lần đầu tiên là hơn 1 tháng, đến ngày cưới của mình là 8 tháng nữa, đến ngày sinh con thêm gần 6 tháng là cũng hơn năm rưỡi rồi. Mình cũng có rất ít dịp để ngồi lâu hàn huyên tâm sự với ông. Thời gian để lai rai vài ba ly chắc chỉ vỏn vẹn 1,2 buổi tối. Mãi đến sau này, kể từ khi cho 2 mẹ con về ngoại (lúc cháu Tintin hơn 1 tháng) đến khi cháu đã được 6 tháng, vì Việt Nam bị dịch covid nên tháng 11 mình mới vể nhà vợ chơi một bữa lâu lâu được. Không ngờ rằng đó cũng là lần cuối cùng mình được gặp ông trở chốn nhân gian này. 

Ông mất vào buổi chiều thứ 4 (8/12 dương, 5/11 âm), lúc mình đang làm việc và nhận được cuộc gọi từ người hàng xóm nhà vợ:"Huy ơi, con về mau, bố không qua khỏi rồi!". Thực sự mình đã đứng hình mất mấy phút. Linh cảm đến kết cục có hậu hơn vẫn còn, nhưng nó đã ko xảy ra. Ông là người thân đầu tiên của mình ra đi kể từ lúc mình bắt đầu trưởng thành và có nhận thức về cuộc đời. Bởi vì tuổi thơ của mình thực sự êm đẹp, những cảm xúc đau thương về sự chết chóc không có nhiều (chắc chỉ mỗi O Nhạ - chị cả trong nhà ông bà nội - là làm mình rung động nhất, nhưng lúc đó mình chỉ mới học lớp 10 còn chưa hiểu được gì). Tự dưng mình hiểu rằng cuộc đời này thật hữu hạn và vô thường, rồi dần dần, những người thân yêu nhất của mình rồi cũng sẽ già đi, và bản thân mình cũng thế. Mình thực sự xốn xang mà ko nói nên lời được. 

Đám tang của ông, mà thực ra cũng là đám tang đầu tiên mình phải trải qua với cương vị "người lớn", rất nhiều người đi đưa, ngồi trên xe tang nhìn ra sau thấy cả dòng người gần 1km đi bộ cùng ra nghĩa trang. Có những bối rối trong tổ chức nhưng rồi mọi thứ cũng xong xuôi. Mình rất thương mẹ vợ và 2 chị em vợ. Nhưng là đàn ông thì làm sao nói ra được mấy cảm xúc đấy. Mình dần hiểu nỗi đau mất người thân là như thế nào. 

Ở ông bố vợ, mình học được sự khảng khái và hiếu khách, học được sự rõ ràng trong giải quyết vấn đề, và đặc biệt là tình thương con cháu. Những ngày dịch, cháu còn nhỏ, vợ con còn phải ở bên ngoại, thực sự có ông lo liệu, mình rất yên tâm để ở Hà Nội công tác, để suy nghĩ những ý tưởng lớn hơn. Có một điều gì đó, mình hi vọng không phải là điềm báo, khi 1 ngày đó, mình về mà ông nói với mình: Bố mong con giúp bố 2 điều, 1 là sau này các con về Vinh mua mảnh đất rồi về Vinh mà ở, 2 là cho cháu TinTin ở bên ngoại đi học mẫu giáo để bố chăm cháu. Vậy mà cháu chưa lớn đi học, ông đã ra đi rồi. Mong ông vẫn ở bên dõi theo cả nhà, đặc biệt là cháu ngoại TinTin của ông mà ông hằng yêu thương. Ông mất khi tuổi đời còn quá trẻ. Khi mà chưa hưởng được chút lộc gì từ con cháu. Nhưng mỗi người có một số phận riêng, số phận ông là như vậy. Hi vọng ở thế giới bên kia ông vẫn mạnh khỏe, vui vẻ như trên dương gian.

Rồi thời gian cũng qua đi, cũng đã qua lễ Tốt khốc (100 ngày) của ông. Mọi sự trên thế gian này vẫn diễn ra bình thường, tất cả mọi người vẫn phải sống cuộc sống của họ, nhưng sự tiếc thương đối với ông bố vợ vẫn cứ vương vấn trong tâm khảm mình. Có lẽ mình sẽ phải từ từ học cách chấp nhận sự thật đó và hướng đến những gì đang có ở cuộc sống hiện tại. Mong bố Huấn an nghỉ. Thương bố! Con sẽ nhắc nhiều với các cháu về bố.

Hà Nội, 01/04/2022,

Con rể Nguyễn Quang Huy

Read More

Thói quen viết

Mấy hôm nay mới có thời gian sửa lại giao diện và tư duy lại 1 chút về blog mà lâu nay mình bỏ quên. Tính ra bài đăng gần nhất cũng đã hơn 1 năm, giật mình nhận ra 1 năm qua mình chưa viết 1 bài nào. 

Cách đây mấy tuần, mình vừa tìm hiểu về Phật pháp và đọc bài của 1 người mà mình khá quý (TGG - ông này không liên quan gì Phật giáo), có 1 nhận định rất đúng mà mình nghiệm ra: Chúng ta nên sống hướng về phía bên trong nhiều hơn trước khi hướng ra bên ngoài. Trong khi chúng ta hướng quá nhiều thời gian, công sức ra bên ngoài như đi làm công ăn lương phục vụ xã hội, giao tiếp với mọi người (cả gia đình và bạn bè) hay là đi làm từ thiện,... thì những lúc đó bản thân nội tâm của chúng ta vẫn chưa hoàn thiện, trong trẻo, tĩnh lặng để đủ lực hướng ngoại. Hậu quả là chúng ta vừa ít khi đạt được những kết quả tốt của việc hướng ngoại (công việc vẫn chưa trôi chảy, các mối quan hệ vẫn bất ổn hay làm từ thiện không đem lại kết quả,...) vừa không đạt được kết quả trong nội tâm. Cũng giống như câu chuyện "vác tù và hàng tổng" vậy. Và đại ý của nhận định này là chúng ta nên giải quyết những bài toán bên trong bản thân mình trước, giải quyết sâu xa và triệt để mọi vấn đề của nội tâm, để có 1 sự tĩnh lặng, an lạc nhất định để đối mặt và xử lý các vấn đề quan hệ bên ngoài, từ công việc, gia đình, bạn bè, cống hiến xã hội,... Mình hiểu nôm na là như vậy.

Vậy thì làm gì với nội tâm chúng ta để đạt trạng thái an lạc, tĩnh lặng? Đương nhiên đó là 1 chặng đường xa, và muốn đạt được thì ta phải "tu". Một trong những việc đó là hãy đối diện thường xuyên với bản thân mình, để lắng nghe bản thân mình đang ở đâu, muốn gì, và nên làm gì,... Và đương nhiên, chính việc ngồi đối diện với bản thân trên cái Blog này thực sự rất cần thiết.

Mình ngẫm lại, ngày xưa, mỗi lần ngồi suy ngẫm và soạn thảo từng dòng bài viết để đăng lên Blog, mình thấy có sự gì đó lớn lên của bản thân mình. Nó ko rõ ràng lắm (vì chắc mình viết không đều), nhưng chắc chắn là có sự lớn lên mà chính bản thân mình cũng không nhận ra. Để rồi hôm nay, sau hơn 1 năm ko động chạm gì bàn phím, mình đã thấy mình lớn hơn khi soạn ra những dòng này. Và hi vọng, mình sẽ đều tay hơn. Càng viết nhiều, càng chiêm nghiệm nhiều, mình sẽ tường minh mọi suy nghĩ của mình hơn.

Ngoài ra thì còn có 1 lý do nữa để mình sửa lại thói quen viết của mình. Đó mình nghĩ đến 5-10-20 năm nữa, khi mình già đi, mình sẽ đọc lại những dòng này, mình sẽ hiểu hơn về những suy nghĩ của tuổi trẻ, cũng như là 1 cách để hiểu hơn về con cháu mình, để dạy chỗ chúng nó. Hi vọng đọc đến dòng này, con của bố, cháu của ông sẽ hiểu tại sao lại nên viết Blog.

Hà Nội, 4h17 26/03/2022,

Nguyễn Quang Huy

Read More

GIÁ TRỊ (VALUE)

Mọi tương tác giữa người với người, bất luận tính chất, luôn phụ thuộc vào yếu tố GIÁ TRỊ (VALUE).

Dù muốn dù không, dù thừa nhận hay không, dù ý thức hay không, thì con người sẽ luôn có xu hướng BỊ THU HÚT bởi những đối tượng mà họ cho là có NHIỀU GIÁ TRỊ, càng nhiều càng tốt.

Và hệ quả là, với những đối tượng có nhiều giá trị TRONG MẮT CHÚNG TA, sẽ luôn được chúng ta ưu tiên dành cho nhiều nguồn lực của mình nhất, ví dụ như:

- Tiền bạc & vật chất

- Thời gian

- Năng lượng

- Sự quan tâm & chăm sóc (thể chất lẫn tinh thần)

- Sự tôn trọng & kính trọng

- Vân vân

Ngược lại, khi một đối tượng được chúng ta cho là có ÍT GIÁ TRỊ (hoặc hoàn toàn không có giá trị) nào, chúng ta sẽ không bị họ thu hút (tất nhiên rồi), và vì thế chúng ta sẽ không ưu tiên dành cho họ những nguồn lực nói trên.

Cho nên, trong cuộc sống thường nhật, đại đa số (nếu không muốn nói hehe tất cả) những trường hợp chúng ta thấy mình không được một đối tượng nhất định nào đó dành cho thời gian / sự quan tâm / sự tôn trọng... mà chúng ta mong muốn, thì điều đó chỉ có một ý nghĩa DUY NHẤT là:

Trong mắt họ, GIÁ TRỊ (value) của chúng ta quá ít.

Và ngược lại cũng thế, đôi khi trong cuộc sống bạn sẽ thấy mình giãn dần sự quan tâm chú ý cho một đối tượng nào đó, mà có thể trong quá khứ bạn và họ từng rất gần gũi thân cận nhau, thì đó cũng chỉ vì từ trong vô thức, họ không còn nhiều (hoặc hoàn toàn không còn) GIÁ TRỊ trong mắt bạn. 

Read More

Hướng tới 2021

 Hôm nay là ngày cuối cùng của năm âm lịch Canh Tý (2020) tôi ở Hà Nội, sáng mai tôi sẽ đi về quê hòa nhịp không khí Tết năm Tân Sửu cùng bao người dân khác trên mảnh đất hình chữ S này ( giữa mùa Covid thứ 2 ở Việt Nam). Tôi viết mấy dòng này để kỷ niệm 1 năm 2020 đáng nhớ và hướng tới năm 2021 trọn vẹn, thúc đẩy mình hoàn thiện hơn.

***

Năm 2020 trôi qua với nhiều trở ngại bởi dịch Covid 19, ảnh hưởng đến toàn xã hội, về hầu hết các lĩnh vực. Nhưng đối với tôi, thì Covid cũng không quá ảnh hưởng, về hầu hết mọi mặt. Những gì xảy ra trong 2020 như những điều đã được dự báo trước mà tôi đã từng suy nghĩ, mường tượng nhận ra trong những năm trước đó.

Thành tựu lớn nhất của tôi trong năm 2020 là trở thành trụ cột của một gia đình nhỏ cùng người vợ đáng mến của mình. Sau bao năm lông bông, khi trở thành một người chồng, và sắp tới là một người cha, tôi cảm thấy mình đã trở nên một con người có trách nhiệm hơn. Giờ đây tôi không chỉ sống và làm việc cho riêng mình nữa, mà sống và làm việc vì người vợ, người con và đương nhiên là ông bà, bố mẹ, em trai của mình. Nhiều khi độc thân người ta vẫn hay nói câu trên, nhưng để hiểu và chiêm nghiệm được thì đúng là chỉ có việc lập gia đình mới hiểu được điều đó. Con xin cảm ơn bố mẹ hai bên đã tác thành hôn sự, Anh xin cảm ơn người vợ đã đến bên anh, Bố xin cảm ơn đứa con trai sắp chào đời!

Năm 2020 đánh dấu một bước ngoặt khá lớn trong sự nghiệp kinh doanh Dược của tôi, khi mà hầu hết các mục tiêu đề ra của năm đều không đạt được. Khẩu hiểu "Bứt phá 2020" đưa ra từ đầu năm đã không thành hiện thực. Nhưng trong con người tôi có phần nào đã thực sự hiểu hơn về bản chất của việc kinh doanh, của một nhà quản trị, của một người Dược sĩ. 2021 với những kế hoạch đề ra, tôi tin rằng, với sự hoàn thiện dần của bản thân (nhờ những kiến thức và trải nghiệm), sẽ là một năm với nhiều thành công.

Sự nghiệp Hướng đạo trong năm 2020 cũng là những bước đi lên chậm rãi, dần dần tôi cũng hiểu được những giá trị của hướng đạo. Và với những người bạn, người anh em, với những quyển sách ở trong thư phòng, tôi cũng sẽ hoàn thiện hơn để trở thành một Trưởng Hướng đạo xuất sắc, có thể giúp cho nhiều em nhỏ trở nên hoàn thiện, tháo vát hơn.

Năm 2021 cũng sẽ là năm tôi tìm lại những giá trị cốt lõi sâu xa trong con người, để tôi dần "giác ngộ". Mặt trời chân lý đã chói qua tim tôi rồi, việc của tôi là tu thân và chiêm nghiệm vẻ đẹp của cuộc đời, để hoàn thiện bản thân và làm được nhiều việc giúp đời, giúp người hơn.

Cảm ơn Canh Tý 2020 với nhiều niềm vui, thách thức

Chào Tân Sửu 2021 với đầy ắp thành tựu,

HUYDELL

07/02/2021 ( 26 Âm lịch Canh Tý)

Read More

Xa nhà

Không biết cảm giác này đã bao nhiêu lần ùa đến với tôi từ khi còn nhỏ.
Đó là cảm giác xa mẹ mỗi dịp đi học hay đi làm xa.

Mấy hôm nay mẹ ra Hà Nội. Và giờ thì tôi vừa tiễn mẹ ra bến xe để về quê.

Nhìn từng bước đi của mẹ, tôi lại nhớ về những ngày mẹ đưa tôi tất tả đến trường. Đó là những ngày vào lớp 1, lớp 2. Đó là những ngày vào cấp 2,3 rồi Đại học.
Thời gian trôi qua nhanh quá. Em tôi đã lớn và là 1 Sinh viên ĐH. Còn ông bà, bố mẹ tôi cũng đã già đi. Mỗi lần nhìn thấy bố mẹ với những nếp nhăn trên trán, tôi lại bồi hồi nhớ về những ngày được bố mẹ chở xe đạp đi công viên, hay những chuyến xe "4 anh em trên một chuyến xe tăng" mỗi lần xuống thành phố hay về quê nội ngoại.

Gia đình tôi là 1 gia đình nhỏ. Bố mẹ xa nhau để kiếm kế sinh nhai, mẹ ở nhà nuôi 2 anh em tôi khôn lớn. Điều đó cũng giúp tôi tự lập hơn về tư tưởng khi mẹ thường phải đi bán hàng cả ngày. Bố mẹ hoàn toàn tin tưởng vào 2 anh em tôi chứ không áp đặt. Đó là lý do mỗi quyết định quan trọng của tôi, như đi du lịch 3 tháng sau khi tốt nghiệp hay mở 1 công ty Dược năm 23 tuổi, đều được bố mẹ tôn trọng mặc dù tôi biết rằng bố mẹ thực sự rất lo lắng cho những quyết định của tôi.

Nhiều lần xa nhà để đi học hoặc đi làm, cũng là từng đó lần tôi rời xa vòng tay bố mẹ, như hình ảnh 1 đứa trẻ bé bỏng rời tay mẹ cha lúc vào lớp 1 vậy... Mỗi lần đó đều làm tôi xao xuyến và quyết tâm hơn trong những chặng đường mới của mình.
Rồi mai đây, bố mẹ tôi sẽ già, tôi và em tôi cũng sẽ trưởng thành hơn. Tôi có thể lấy vợ, sinh con, sẽ chăm chút hơn cho gia đình nhỏ của mình, nhưng những năm tháng êm đềm ở 1 gia đình nhỏ ấm cúng, đầy sự tôn trọng, sẽ vẫn mãi ở trong trái tim tôi.
Điều mà tôi có thể đền đáp công ơn của 2 vị sinh thành, đó là để bố mẹ hưởng được hưởng những tháng ngày hạnh phúc sắp tới đây. Việc đầu tiên đó là phấn đấu để cả nhà có thể đoàn tụ ở đất Hà thành này được. Rồi sẽ là những chuyến du lịch để bố mẹ thỏa chí ngao du như những bạn bè đồng trang lức. Đó là 1 cô con dâu, và những đứa cháu nội ngoan ngoãn, hiếu thảo để bố mẹ được vui niềm vui của ông bà,...

Có đôi lúc,
mong thời gian ngừng trôi.

HUYDELL
16/08/2018.

Read More

Đông đến

Mấy hôm nay Hà Nội lạnh.
Cái lạnh thường thấy của sự bắt đầu mùa đông. Nhưng sao thấy êm dịu kì lạ.
Cái lạnh làm ta muốn ôm cái chăn đắp thêm chút nữa, cái lạnh làm ta muốn ngủ nướng thêm 1 xíu,...

Tính ra đây là lần thứ 8 trong đời đón cái rét của mùa đông Hà Nội rồi. Chả hiểu sao thấy cảm xúc khác lạ, nhẹ nhàng, nhưng hừng hực, nôn nao, có cảm tưởng như mùa đông đến và đang thôi thúc tôi làm mọi thứ mãnh liệt hơn. Có vẻ mùa đông đang nhắc nhở rằng: "Huy ơi, làm nhanh đi cậu ạ. Tôi lại đến rồi. Tôi muốn thấy cái gì đó thay đổi mãnh mẽ ở cậu."

7 năm qua, wao, 7 năm ở Hà Nội. Đó là khoảng thời gian đủ dài để ta thấy thế giới thay đổi mãnh liệt thế nào. 1 cậu bé sinh 2010 bây giờ đã vào lớp 1. 1 cô sinh viên ra trường có thể đã trở thành 1 bà mẹ 2 con. 1 anh nhân viên quèn có thể đã trở thành 1 đại gia trăm tỷ, Bóng đá Việt Nam đã qua mấy kì AFF, SeaGames nhưng vẫn nói không với Huy chương vàng,...
Còn tôi thì từ 1 sinh viên năm 1 bỡ ngỡ vào trường Dược, đã thành 1 Dược sĩ với 2 năm "kinh nghiệm''.

Tôi đã biết sức mạnh của thời gian - có lẽ ai cũng biết sức mạnh của nó.  Nhưng có vẻ tôi vẫn chưa có 1 phương án tác chiến phù hợp để chống lại nó. Thời gian trôi đi mỗi ngày, tôi vẫn cứ thấy nuối tiếc mỗi ngày vì tôi đã chưa làm những gì mà tôi đã định. Tôi đã ko chịu xúc tiến những quan hệ, những công việc mà tôi nghĩ là sẽ tốt cho mình. Thành ra tôi sợ sức mạnh của thời gian.

Và cảm ơn mùa đông, có lẽ đông đến như tiếp cho tôi 1 sức mạnh kỳ bí nào đó để tôi dám tự tin rằng, tôi sẽ chiến thằng thời gian. Bởi vì đời ngắn lắm, tôi sẽ làm những gì cần làm, để sống 1 cuộc đời có ý nghĩa.


P/s: Lâu ko mò cái blog, cảm thấy viết lủng củng nhưng thôi, cảm xúc chỉ đến đó. hehe.

Read More

Kinh doanh bằng sự tử tế

Cách đây 1 tuần, 1 em nhân viên cũ ( đúng hơn là 1 em CTV) nhắn tin với tôi:" Em sang công ty khác làm, mới thấy công ty mình làm ăn đàng hoàng, tử tế thật anh ạ!". Em kể chút ít về cách bán hàng của 1 số công ty khác và em thấy bất ngờ, ngạc nhiên với cách làm ăn của họ.Em ko quên gửi lời chúc cho việc kinh doanh của tôi, mặc dù thời điểm hiện tại là 1 thời điểm thực sự khó khăn.

 Kỳ thực thì cũng biết tỏng cách làm mấy công ty này rồi, đương nhiên tôi ko coi họ là đối thủ cạnh tranh trực tiếp, bởi họ ko có sự tử tế trong kinh doanh. Đây không phải lần đầu tiên 1 nhân viên cũ nhắn tin với tôi như vậy. Tôi đượm nghĩ những năm tháng đã qua, mình đã làm gì, được gì và nghĩ đến cái cách mình tiếp cận với ngành Dược.

Mỗi lần bán 1 sản phẩm cho 1 khách hàng là lòng tôi vui sướng, cảm thấy vui vui khi có cơ hội giải quyết vấn đề bệnh tật cho khách hàng. Đối với tôi, kinh doanh là sự phục vụ. Phục vụ khách hàng. Phục vụ nhân viên, đối tác. Phục vụ cộng đồng, xã hội. Phụng sự đất nước. Kinh doanh là làm sao cho tất cả mọi người, từ khách hàng, từ nhân sự, từ đối tác,... đều hài lòng với cách kinh doanh của mình. Để về lâu về dài có thể xây được một tượng đài vững chắc.

Tất cả mọi hành vi đi ngược tôn chỉ đó đều làm tôi có chút gì đó nhói đau trong lòng. Thời gian qua có lẽ cũng là thời gian tôi nhói đau nhiều nhất. Nhưng tôi nghĩ 1 ngày nào đó lòng tôi sẽ vui vẻ, thanh thản hơn với những quyết định của mình.

Nhiều người kinh doanh bằng sự chụp giật, ngắn ngủi, họ vẫn sẽ kiếm được tiền, vẫn sẽ giàu. Nhưng đối với tôi đấy ko phải là giàu. Hầu như người ta kinh doanh để giàu. Cái định nghĩa giàu của tôi đó là niềm vui được cống hiến, được sẻ chia giá trị của mình, được phục vụ mọi người. 1000 tỉ hay  10 tỉ, suy cho cùng nó cũng chỉ là những con số. Rồi lúc nhắm mắt xuôi tay, những con số đó chẳng nói lên được điều gì về bạn cả. Cái người ta nhớ về bạn là những cái bạn làm được cho bạn bè, cho gia đình, xã hội, cho đất nước này.

Tôi được tiếp xúc với nhiều tấm gương kinh doanh bằng sự tử tế thực sự. Họ làm với 1 sứ mệnh rất rõ ràng, ban đầu tôi chưa hiểu họ, chưa tin họ, nhưng càng tiếp xúc, càng tìm hiểu, càng coi cách họ làm việc với Khách hàng, với nhân viên, với đối tác mà tôi vạn lần khâm phục. Và như lẽ thường tình, họ vẫn cứ lớn, lớn và sẽ lớn mãi mới cách làm như vậy.

Tôi thầm cảm ơn những người tử tế, bởi chính họ mới gieo rắc được sự tử tế đi muôn nơi, cho toàn xã hội này. Và tôi cũng sẽ phấn đấu để mình mãi là 1 người tử tế!

Read More

Phi vụ kinh doanh tự thân đầu tiên

Về nhà đưa đứa em đi thi Đại học, tôi chợt nhớ ra phi vụ kinh doanh tự thân lần đầu tiên trong đời của mình.

 Nói là tự thân vì tôi cũng đã trải qua nhiều phi vụ kinh doanh từ nhỏ, nhưng đều núp dưới bóng của mẹ tôi, người đã đưa tôi đến với kinh doanh ngay từ khi tôi mới chỉ học lớp 2. Đó là những ngày đi giao đậu phụ cho mẹ trong làng, đó là những ngày đứng bán sữa đậu nành trong mấy ngày nghỉ hè lúc xã có các chương trình Duyệt thiếu nhi, đó là những ngày tôi bán hàng cùng mẹ, từ bán đậu phụ, hoa quả, rau củ, đến hàng xén, tạp hóa. Ảnh hưởng từ mẹ như thế, nên mặc dù sách vở ở lớp nhiều, tôi vẫn hay đọc mấy sách doanh nhân, và mỗi lúc đi ngủ, tôi lại hay mơ tưởng cho 1 tương lai doanh nhân của mình.

Ký ức cũng đã lâu, làm tôi bỗng quên ngày tôi có phi vụ kinh doanh đầu đời đó. Nhưng giờ ngẫm lại, vẫn thấy có chút vui vẻ, tự hào.

Sau khi thi thi đại học 2 khối A,B xong. Tôi tự chấm điểm và cũng tự tin vào 1 kết quả tốt cho mình. Ở nhà, ko có việc gì làm mấy, nên tôi hết xem TV rồi lại lấy sách ra đọc. Lâu rồi cũng hết sách trong nhà. Mẹ tôi thấy tôi ở nhà nhiều cũng chán, nên nhân lúc dì Nhân có nói chuyện với mẹ, lại bảo tôi xuống Vinh để bày học cho 2 đứa Quý và Quyền trong lúc đợi kết quả đại học. Tôi thì muốn ở nhà gần mẹ hơn nhưng sau cũng đồng ý, xuống thành phố thì được ăn uống tẹt ga, có điều hòa nằm ngủ, lại còn có thể đi chơi nói chuyện với mấy đứa bạn ở Vinh nữa. 2 đứa Quý và Quyền tụi nó đi học thêm nhiều, tôi chỉ tiếp xúc ít ít và bày học trong vài buổi ban ngày và buổi tối. Thời gian còn lại, tôi freetime, chỉ có đi chơi. Nhờ đó, tôi được tiếp xúc với kho tàng sách đồ sộ của nhà chú Vinh dì Nhân. Thực sự thì nó ko phải đồ sộ theo kiểu dân sưu tầm hay thích đọc sách, mà nó đơn giản nhiều sách thì mỗi lần đi nhà sách thì chú dì hay Quý, Quyền đều mua rất nhiều sách về, mỗi ngày lại nhiều thêm. Đọc sách cả ngày cũng chán, chiều thì cũng chỉ có đá bóng với mấy đứa hàng xóm, tôi lại rảnh đạp xe quanh đại học Vinh, đi qua ngôi trường chuyên Bộ yêu dấu mình đã dành 3 năm tuổi trẻ ở đây.

Vậy là ý tưởng chợt đến, tôi nhớ mang máng là có nhiều trung tâm dạy nghề, gia sư, dạy Tiếng Anh, dạy bơi,... ở quanh TP Vinh lắm. Mà hồi xưa làm gì có Marketing Online, ngồi mạng thâu tóm thiên hạ như giờ. Hầu hết tiếp cận qua tờ rơi, truyền miệng là chính. Thế là tôi nghĩ mình sẽ có 1 giải pháp cho các trung tâm này. Đó chính là phát tờ rơi. Trước mắt là tìm khách hàng đã, còn phát tờ rơi thì dễ, lúc đó rủ mấy đứa bạn sau cũng chưa muộn.

Thực ra giải pháp này cũng chả mới lúc đó, đây chắc là cách tiếp cận số 1 mà các trung tâm hay công ty sử dụng để thu hút khách hàng, đơn giản là đưa ra chương trình khuyến mãi, dạy thử miễn phí, mua 1 tặng 1,... mà chả hiểu sao tôi thấy chả mấy công ty dùng. Đúng hơn là số lượng công ty quảng cáo bằng cách phát tờ rơi rất ít. Chỉ là tôi nhớ, hồi lớp 10, tôi có quen 1 trung tâm gia sư qua đứa bạn, tôi đi học trung tâm này, rồi các anh lại nhờ tôi đi quảng cáo, phát tờ rơi cho các anh ấy. Riết rồi quen, phát hết cho cả lớp, cả khóa, cả trường trong ánh mắt đa nghi của tụi bạn ( chắc thằng này có hoa hồng lừa đảo gì đây, may là hồi xưa chưa có khái niệm đa cấp về với đất Vinh).

Trở lại chuyện Phát tờ rơi, ngay lập tức, tôi phóng xe đạp vòng quanh đại học Vinh, quanh mấy khu có Trung tâm Tiếng Anh, Gia sư, bể bơi,... sang cả mấy công ty bán máy tính, điện thoại nữa. Hồi xưa làm gì có nhiều trung tâm lập web để lên google tìm được, nên tôi đành đạp xe để lấy thông tin, số điện thoại của mấy trung tâm này vậy. Danh sách đã có, tôi dùng điện thoại của mình rồi bắt đầu quá trình "Telesales":" Chào anh chị, đây có phải Trung Tâm Tiếng Anh New Star không ạ?( New Star là trung tâm TA đầu tiên tôi học từ 11, nên tôi chọn đây là đối tượng KH đầu tiên) ... Em là Huy, ở bên Đội Phát tờ rơi Đại học Vinh, không biết sắp tới mùa tựu trường, trung tâm mình có nhu cầu phát tờ rơi ở các trường để thu hút học sinh không ạ?"....

Cứ như thế cho tới contact thứ 14, nội dung nói chuyện thì thay đổi chút ít, nhưng đều đi đến ý cuối là tụi em là đội Phát tờ rơi chuyên nghiệp, đảm bảo phát 100% trọn vẹn, giá cả là 80k/ buổi ( con số này chả nhớ nghe ở đâu hay bịa ra)... Hầu hết đều được nhận câu trả lời là chưa có nhu cầu, hoặc lúc nào cần thì anh/chị liên hệ lại với em sau. Tôi cứ làm đúng như thế, đạp xe 1 vòng lấy contact, đi chỗ lần sau khác lần trước, tính ra cũng tìm đc kha khá công ty với trung tâm ở Vinh...Chút đượm buồn khi mấy chục KH đầu thất bại nhưng mà cứ tiếp tục vậy.

Đến ngày thứ 4 thì trường ĐH Dược thông báo kết quả ĐH - 1 trong những trường báo điểm muộn nhất. Tôi đỗ. Vậy là trong men say chiến thắng, tôi thông báo kết quả cho gia đình, bạn bè, rồi sửa soạn về nhà chuẩn bị đi nhập học, quên luôn cả "Dự án Kinh doanh" lớn lao của mình.

Sự việc đến đây cũng chẳng còn gì để nói, nếu như sau khi nhập học được 3 ngày, tôi nhận được 1 cuộc gọi bất ngờ. 

- Chào em, có phải em ở đội phát tờ rơi không?

- Dạ, đúng rồi chị ạ, Em ở bên Đội phát tờ rơi ĐH Vinh - Tôi nhan nhảu đáp bừa.

- Chị ở trung tâm Tiếng Anh ABC ( đúng là ko nhớ được tên trung tâm này). Chị muốn thuê người phát tờ rơi ở mấy trường cấp 2. Giá cả bên em thế nào?

- Dạ bên em thì 1 buổi là 80k chị ạ. Đảm bảo phát chuẩn chỉ chị nha.

- Rứa 1 buổi phát được tầm bao nhiêu tờ em?

- Cái đó còn tùy thuộc vào số lượng người qua lại nữa, nên chị cứ yên tâm. Bên em phát đúng người, đúng cách nha chị.

...

Cuộc gọi kết thúc bằng việc tôi xin tên và địa chỉ trung tâm chị ( chị tên Lan, còn trung tâm gì thì tôi ko nhớ rõ lắm), và ngay lập tức gọi về cho Nguyệt và Hà Thương - 2 cô bạn cấp 2 của tôi, đều học ở Vinh- để hỏi xem tụi nó làm được không. Yes, 2 đứa đó kiếm được tiền thì mừng quýnh, tôi cho địa chỉ, SĐT khách hàng để 2 đứa liên hệ. Mấy hôm sau được 2 đứa gọi ra bảo cảm ơn vì giúp tụi nó kiếm tiền. Tụi nó cũng than là chị này khó tính, cứ đi kèm cặp nên phát cũng vất vả, nhưng dù sao 1 đứa vừa học 12, mới lên ĐH kiếm được mấy trăm nghìn trong 2-3 ngày là sướng lắm rồi. Tôi cũng ko quên gọi để hỏi thăm chị Lan xem chị đánh giá sao về mấy buổi phát tờ rơi vừa qua.

Phi vụ kinh doanh tự thân đầu đời diễn ra bất ngờ như thế. "Lợi nhuận" đầu tiên của tôi đó là lời cảm ơn từ 2 cô bạn gái và từ chị Lan - khách hàng đầu tiên và cũng là duy nhất của phi vụ này. Tiếc là sau này tôi bảo tụi nó làm tiếp nhưng có lẽ do bận nhập học đầu năm nên tụi nó cũng ko tham gia được nữa. Còn ở đầu cầu Hà Nội, tôi cũng phải tham gia chinh chiến 1 đấu trường mới - ĐH Dược Hà Nội, nên tôi cũng bỏ qua ý định kinh doanh này, tập trung cho việc học trong vài tháng đầu.

Về sau, dù là SV Dược, nhưng tôi lại hay tò mò và tham gia chính những việc mà các bạn tôi học Kinh tế hay làm thêm, như đi sales Đồng phục ( đây là 1 điểm nhấn đưa tôi đến với việc kinh doanh đồng phục sau này), nhập liệu,...

Hà Nội, 25/06/2017

HUY DELL

Read More

Đại bàng cô đơn

Cá tính mình thường cứ làm gì thì thích làm 1 mình, chả phải lo sợ ai nhòm ngó, chả phải dựa dẫm ai cả. Từ lúc đi du lịch 1 mình ở khắp các nơi, rồi đến lúc mở doanh nghiệp, tất tần tật 1 con người quyết định và hành động. Cho nên thấy khả năng "tự chiến" của mình cao đến mức nào.

Vậy mà thỉnh thoảng cũng thấy cô đơn.

Ngày đi du lịch, nhất là lúc ngồi trên xe khách ở bên Campuchia hay Lào, xung quanh toàn người lạ, không chung ngôn ngữ, văn hóa, thành ra thấy không nói chuyện được, thỉnh thoảng lại nghĩ, nếu có người đi cùng mình thì sao nhỉ? Có lẽ ít ra cũng có người nói chuyện chung, có người tâm sự cho đỡ "sợ" ( nhất là lúc ở Phnompenh, nhằm lúc VN- Cam đang xung đột chứ, may mà có cô bạn gái Tyna rủ rê đi chơi nói chuyện chứ ko chắc sợ ko dám đi ra ngoài luôn), có người "chụp ảnh" chung,... Đại loại là dù thêm 1 "của nợ" vướng chân thằng đàn ông ngổ ngáo như mình nhưng nếu có thì chắc chuyến đi sẽ vui hơn 1 xíu.

Lúc mở công ty cũng vậy, 1 mình bản thân quyết, cả gia đình đều phản đối ( nhưng sau thì do cả nhà hiểu cho cái ước mơ nhỏ của cậu con trai nên cũng đồng lòng), bạn bè thì cười chê, dè bỉu, các em út thi trông ngóng, mấy ông anh khóa trước thì " tao chống mắt xem mày trụ được bao lâu",... Đại loại thế. Vậy là mọi sự cũng do cái đầu này nghĩ, cái tay này làm hết. Từ giấy tờ, sổ sách, định hướng, thực thi,... Có thêm mấy đứa em hỗ trợ vài thứ nho nhỏ, sau rồi tụi nó hem kiên trì theo anh Huy nổi nên cũng chia ly. Sau này nhiều người cũng ngỏ ý muốn hợp tác vì thấy sản phẩm tốt, lại tiềm năng, nhưng lại ko đi đến đâu vì ko phù hợp.

Chung quy lại cũng do cái con người Huy nó khác, nên tìm người phù hợp để đồng hành cũng khác. Có ai điên dại như Huy tốt nghiệp Đại học xong vác balo đi 1 dọc Việt Nam với "xuất ngoại" cái sang mấy nước xung quanh giữa hiểm nguy bộn bề, ngoại ngữ level 0,05 đâu. hehe. Có ai điên dại như Huy chưa có thành tựu chi đáng kể mà đòi mở công ty, với ước mơ xứng tầm Việt Nam đâu. hehe.

Thỉnh thoảng lại ước gì...

Mấy thằng bạn chí cốt của mình điên như mình tí để mình có thể chia sẻ nhiều hơn những dự định của bản thân, ta trẻ ta phải chiến hết mình :P

Có cô gái nào chấp nhận 1 người đàn ông có những cá tính điên điên như Huy tí để lúc nào Huy cũng có thể chia sẻ mọi điều với cô ấy và nhận được sự đồng cảm...

Thấy cô đơn ghê!

Nhưng con ngựa hay nhất vẫn luôn phi 1 mình

Đại bàng vẫn bay 1 mình ở tầng cao nhất của mây xanh.

Từ từ cô đơn sẽ giúp Huy lớn và hoàn thiện.

Rồi Huy cũng sẽ kiếm được những con người phù hợp để lấp vào những chỗ trống!

Hà Nội, 17/06/2017

HUYDELL

Read More

Nếu được trở lại năm 1 Đại học ...

 Gửi tặng các bạn đã, đang và sẽ là sinh viên năm 1.

 2010-2017 - Vậy là cũng được 7 năm kể từ ngày đặt bước chân đầu tiên vào ngưỡng cửa Đại học. Thời gian đúng là 1 thứ thật đáng sợ. Con số 7 năm làm anh Huy giật bắn cả mình. Nhanh quá.
5 năm Đại học có lẽ là khoảng thời gian đẹp nhất trong cuộc đời mỗi người, quan trọng là chúng ta sống sao để 10-20 năm sau chúng ta nhớ lại và mỉm cười:" Ngày xưa sao mình hâm thế". Đối với bản thân anh, 5 năm đó là 5 năm thật đáng sống, 1 đời sinh viên oai hùng vì những gì mình đã làm được, đã chia sẻ được cho mọi người thật nhiều giá trị. Nhưng ngẫm lại, nếu cho trở lại khoảnh khắc này 7 năm về trước, có lẽ anh sẽ phấn đấu nhiều hơn, làm nhiều thứ hơn, bởi vì có những thứ anh đã ko dám làm, ko dám chiến đấu, để rồi bây giờ thỉnh thoảng vẫn nuối tiếc. Thế nên anh chia sẻ bài này, đơn giản gửi đến tất cả các bạn đã, đang và sẽ là sinh viên năm 1, để các bạn phấn đấu, hành động, để tuổi thanh xuân của các bạn không trôi qua hoài phí như thật nhiều người khác!

 Nếu trở lại năm 1, anh Huy sẽ ...
1. Chăm học hơn
Nhiều người tưởng anh Huy chăm học nhưng thực chất là anh Huy rất lười, thuộc thể loại lười nhất Khóa, hay thi lại nữa, nhục hem thể tả. Ra trường mới thấy những kiến thức căn bản học ở trường Dược quan trọng đến thế nào. Giờ ngậm ngùi mua sách đọc lại để áp dụng vào cuộc sống và công việc, thấy những kiến thức đó hay biết nhường nào. 5 năm đại học, tất cả những trang sách thầy cô đã ấp ủ dành cho chúng ta đều đáng quý, hãy trân quý từng môn học, bởi từng môn học đó sẽ cấu thành trong các bạn 1 người Dược sĩ tài năng.
Thế mới thấy khâm phục đứa bạn thủ khoa kép ( thủ khoa cả đầu vào cả đầu ra) khóa anh tài giỏi biết nhường nào, giờ có cái gì ko biết về chuyên mon cứ hỏi nó là được giải đáp tận tình. A xin phép tag bạn Trần Trọng Biên, có gì hỏi về học tập các em cứ nhắn tin ảnh, bảo em a Huy Dell. Dù a chưa xin phép đâu, kệ ảnh, bạn Biên của anh dễ tính chứ ko khó tính như anh Huy. hehe.
2. Tham gia nhiều hoạt động tập thể hơn
Vào năm 1 anh Huy join liền mấy CLB, rồi Đoàn Thanh niên, Hội Sinh viên, Đội Tình nguyện, Join hết, 1 là để quen biết nhiều người học hỏi, 2 là cải thiện kỹ năng của mình. Công nhận là nhờ tham gia mấy tổ chức, làm cán bộ lớp mà con người anh Huy đen thui bẩn bẩn xưa kia trông sáng sủa hào hoa, nói chuyện vui hơn hẳn.
Về sau thấy mấy nhóm trong trường đi theo khuôn sáo quá, chán chán, anh Huy lại nhảy ra, tham gia mấy nhóm năng động hơn ở mấy trường kinh tế, rồi nhóm Phật tử, Từ thiện,... Òa, đi "du học" có khác, bao nhiêu luồng tư tưởng năng động từ các bạn ở ngoài mà mình thấy mình lớn thêm bao nhiêu. Còn nhiều nhóm mà có các anh chị lớn chơi, anh Huy cũng tham gia, quả thật mấy anh chị đó là " bầu kinh sử" mà anh Huy phải xách dép theo học tập nhiều nhiều.
Cơ mà mấy năm sau thì lười dần, vậy là mất đi bao nhiêu mối quan hệ, bạn bè.
Cho nên lời khuyên tiếp theo là các bạn hay ra ngoài, có bao nhiêu tổ chức, hội nhóm vô cùng năng động, nhiệt huyết đang đón chờ các bạn. Đó là cơ hội hiếm có để các bạn có thể quen biết nhiều bạn bè, học hỏi họ, nâng cao năng lực bản thân...
3. Làm thêm nhiều nữa
Đi làm thêm, nghề nào cũng thế, ta sẽ được giao tiếp nhiều con người khác hẳn tầm sinh viên chúng ta, đó có thể là chủ doanh nghiệp - đồng nghiệp - khách hàng ( nếu làm thêm trong doanh nghiệp, nhà hàng, nhà thuốc,...), là phụ huynh- học sinh ( nếu đi gia sư), ... Có vô vàn cơ hội cho SV làm thêm, nhất là sinh viên Dược, bởi vì SV Dược rất thông minh và đa năng ( cái này anh được nhiều anh chị chia sẻ, chứ ko phải chủ quan, cơ mà các bạn vẫn còn lười và chưa dám dấn thân lắm nên các anh chị không hài lòng lắm! ).
Vậy nên hãy đi làm thêm nhé, làm gì cũng được, miễn là các bạn thấy nó phù hợp với các bạn. Đi làm thì nhớ ghi 1 cuốn sổ ghi lại từng ngày làm việc, sai sót, kinh nghiệm gì đều nên ghi vào, rồi 1 ngày bạn sẽ thấy mình lớn thêm bao nhiêu! Cảm giác khi cầm những đồng tiền mình kiếm được để tiêu xài thật rất đỗi tự hào.
4. Phải đi du lịch nhiều hơn
Du lịch ko hẳn là các bạn phải đi đâu xa đó trên Sapa, Cát Bà,...cách cả trăm km. Những thứ đẹp đẽ đơn giản ở quanh ta đây. Cứ nhìn xung quanh thành phố các bạn đang sống là thấy nhiều cái đẹp rồi. Hà Nội có phố cổ, hồ Tây, sông Hồng, bao nhiêu ngôi nhà cổ, con đường đẹp,... Cảm giác 5h sáng dậy lôi xe đạp lượn vài vòng Hồ Tây trông lãng mạn, nên thơ biết bao. Với anh Huy, trải nghiệm đó là du lịch rồi.
Thế giới rộng lớn, các bạn có nhiều chỗ để đi, 1 ngôi chùa cổ, 1 làng quê cổ kính cũng giúp các bạn trở về tuổi thơ phần nào.
Mỗi khi đi khám phá những vùng đất mới thì nên ghi sổ, chụp ảnh để lại dấu ấn ( ko phải để selfie up Facebook tự sướng nha), cất vào drive 10 năm sau mở ra coi thấy ngày xưa mình đẹp biết nhường nào.
( Kiếm thêm nhóm bạn thân đi thì tuyệt cú mèo, tiếc là a Huy trước nay toàn đi 1 mình, nên ko có gì để kể mấy).
5. Học ngoại ngữ
Ôi thôi đây là điểm yếu lớn nhất của anh Huy rồi. Hồi xưa đi du lịch, nói chuyện với các bạn nước ngoài, thấy tủi thân biết bao nhiêu vì tội dốt Tiếng Anh.
Thôi ngoại ngữ thì các bạn nhận thức được tầm quan trọng của nó rồi, nên học ngay và luôn đừng đợi ra trường, hem có thời gian đâu mà học. Giỏi Ngoại ngữ từ thời SV vẫn tốt hơn là sau khi ra trường nhé. Bạn nào học tốt có thể dạy lại a Huy. hehe
6. Yêu hết mình 1 cô gái
Dù gì cũng nên có kỷ niệm đẹp với 1 người nào đó lúc các bạn đang nghèo đói, thiếu thốn nhất. Anh tưởng tượng thời Sinh viên nếu có 1 mối tình thật sự thì sung sướng biết nhường nào. Chuyện tình cảm còn tùy cái duyên, có thể sau này không thành đôi thành lứa, nhưng sẽ ghi dấu ấn rất nhiều trong cuộc đời mỗi người. 10 năm sau 2 đứa gặp lại mỗi đứa mang theo 2 thằng nhóc,  kể chuyện ngày xưa yêu nhau chắc hay phải biết. À mối tình đẹp, là yêu hết mình, ko tính toán, ko so đo thực dụng nhé.
 Tiếc là 5 năm sinh viên hem có mối tình nào ra trò nên khuyên các bạn vậy. Ko nói chuyện yêu đương nữa nhé. Cứ hết mình đi.
7. Đọc sách nhiều hơn.
Sách là nguồn tri thức ngàn năm đúc kết của nhân loại. Anh Huy hồi xưa lười, hay đọc sách theo hứng. Có khi tháng đọc 5-6 cuốn, có tháng đọc được 1-2 cuốn, nói chung cũng đúc kết được chút ít. Thiết nghĩ hồi xưa đọc nhiều sách hơn nữa chắc level sẽ lên cao hơn.
Vì vậy khuyên các bạn nên đọc sách nhiều hơn, quan trọng nhất là chọn sách mà đọc. Anh Huy ngày xưa được các anh chị chia sẻ mấy đầu sách hay, nên đọc hấp thu tốt. Chứ giờ nhiều bạn chọn sách ko đúng cách (nhiều sách gây ảo tưởng), đọc cũng ko đúng cách, ko biết phân tích phản biện sách nên vấp nhiều cái sai. Mình vừa đọc sách, vừa phân tích coi nó đúng sai ra sao, có bạn bè thì cùng nhau thảo luận là hay nhất, như vậy vừa hiểu nhau hơn, vừa hiểu sâu quyển sách. Giờ phong cách nhiều sách có vẻ na ná nhau rồi, nên đọc vài quyển thật sâu còn hơn là đọc nhiều. Lấy thời gian đó đọc nhiều chủ đề khác như Văn hóa, Xã hội, Lịch sử, Tài chính, Lãnh đạo, Giao tiếp,... Việc đọc sách này là trải nghiệm quan trọng, phụ thuộc vào tư duy từng người, cho nên a Huy ko dám nói sâu hơn, tốt nhất là các bạn tìm người giỏi hơn bày cho cách đọc sách nhé. hehe

  ....
Còn nhiều thứ muốn làm lắm, nhưng chắc mấy cái trên cũng là đủ để các bạn làm. Các bạn cứ dấn thân dần nhé. Tuổi thanh xuân của chúng ta có hạn, luôn luôn phấn đấu, đừng để phí hoài từng giây từng phút tuổi trẻ.
Hà Nội, 6/4/2017
Huy Dell
Nhân ngày phát hiện sắp được 7 năm nhập học ĐH Dược Hà Nội

Read More